Codziennie potrzebujemy czystej wody nadającej się do użytku: do picia, kąpieli, gotowania oraz do produkowania wielu towarów i świadczenia wielu usług. Ochrona zasobów wodnych — i zapewnianie ich jakości ekologicznej — jest podstawą polityki UE w dziedzinie środowiska. Wprowadzona w 2000 r. ramowa dyrektywa wodna (2000/60/WE) była pierwszą dyrektywą, w której w odniesieniu do tego zadania zastosowano zintegrowane „podejście oparte na ekosystemie”: chronienie ekosystemów wodnych zarówno pod względem jakości i ilości wody, jak i ich roli jako siedlisk.

Naturalnemu cyklowi dostępności wody stale zagraża wiele różnych presji. Te presje narażają ekosystemy słodkowodne i społeczeństwa na spowodowane działalnością człowieka niedobory, zanieczyszczenia i nadmierne ilości wody, co jest sytuacją znaną jako „podatność”. Użytkowanie gruntów, pobór wód i zmiana klimatu są zmianami powodowanymi przez człowieka, które zmieniają naturalne „systemy spływu” w jednolitych częściach wód.

Ekosystemy wodne mają wiele funkcji: filtrowanie, rozcieńczanie i magazynowanie wody słodkiej; zapobieganie powodziom; utrzymywanie równowagi mikroklimatycznej oraz ochrona różnorodności biologicznej. Ochrona takich wielofunkcyjnych korzyści wymaga odpowiednio szerokiej perspektywy. Potrzebna jest integracja polityki w dziedzinie przystosowania się do zmiany klimatu i różnorodności biologicznej z takimi obszarami polityki sektorowej, jak te dotyczące rolnictwa, energii i transportu.

Polityka UE

Ochrona wspólnych zasobów wodnych i ekosystemów Europy przed zanieczyszczeniem, nadmiernym poborem wody i zmianami strukturalnymi wymaga wspólnych działań na poziomie UE.

Ramowa dyrektywa wodna zapewnia ramy ochrony wód i gospodarki wodnej we Wspólnocie Europejskiej (dyrektywa 2000/60/WE). Wdrażając tę dyrektywę, państwa członkowskie muszą najpierw zidentyfikować i przeanalizować wody europejskie według poszczególnych dorzeczy i obszarów dorzeczy. Następnie przyjmują one plany gospodarowania wodami w dorzeczu i programy środków, aby chronić jednolite części wód we wszystkich europejskich dorzeczach. Przyjęcie ramowej dyrektywy wodnej zostało uzupełnione przez wcześniejszą politykę wodną UE, która nadal obowiązuje, np. w odniesieniu do oczyszczania ścieków komunalnych i wody w kąpieliskach.

W 2012 r. Komisja opublikowała komunikat Plan ochrony zasobów wodnych Europy  (COM(2012)673). Skoncentrowano się w nim na działaniach w ramach polityki, które mogą przyczynić się do poprawy wdrażania obowiązujących przepisów dotyczących wody oraz do włączenia celów polityki wodnej do innych obszarów polityki.

Plan ten wspomaga politykę wodną związaną z ilością wody i efektywnym gospodarowaniem zasobami wodnymi na potrzeby zrównoważonej gospodarki wodnej w ramach strategii „Europa 2020”  do 2050 r. Poza ramową dyrektywą wodną i wspomnianym planem istnieją cztery dyrektywy wodne, które przyczyniają się do środków zapewniających dobry stan wód Europy (dyrektywa dotycząca oczyszczania ścieków komunalnych (91/271/EWG), dyrektywa dotycząca wody w kąpieliskach (2006/7/WE), dyrektywa azotanowa (91/676/EWG) oraz dyrektywa dotycząca wody pitnej (98/83/WE)). Dyrektywa powodziowa (2007/60/WE), która ma na celu wspieranie planów zarządzania ryzykiem powodziowym, znacznie wspomaga także osiąganie celów określonych w ramowej dyrektywie wodnej.

Działania Europejskiej Agencji Środowiska

Europejska Agencja Środowiska wspiera realizację i ocenę istniejącej i przyszłej polityki wodnej UE. Przyczynia się do tworzenia kompleksowej bazy wiedzy na potrzeby wyznaczania kierunków polityki dotyczącej ochrony, odporności i odtwarzania wód europejskich. Obszerne informacje Europejskiej Agencji Środowiska na temat wód mają formę sprawozdań, danych, wskaźników i ocen. Wszystkie one są dostępne za pośrednictwem centrum danych dotyczących wód.

Europejski System Informacji Wodnej (WISE) jest partnerstwem między Komisją Europejską (Dyrekcja Generalna ds. Środowiska, Wspólne Centrum Badawcze i Eurostat) a Europejską Agencją Środowiska. WISE jest najbardziej wszechstronnym punktem umożliwiającym zdobywanie informacji na temat wód, obejmującym wiele instytucji. W centrum danych dotyczących wód, ważnej części WISE, gromadzone są dane i informacje zebrane przez instytucje UE, aby służyć wielu zainteresowanym stronom. Za pośrednictwem przeglądarek i interaktywnych map WISE można korzystać z dostępu do szerokiego zakresu informacji i przedstawiać je w kontekście przestrzennym.

W 2012 r. Europejska Agencja Środowiska przedstawiła szereg sprawozdań na temat oceny stanu wód europejskich. W sprawozdaniach tych oceniono aspekty wód najważniejsze dla wyznaczania kierunków polityki (np. efektywne gospodarowanie zasobami i ekonomika wód, stan ekologiczny i chemiczny, hydromorfologia, podatność i różnorodność biologiczna).

Misją Europejskiej Agencji Środowiska jest dostarczanie aktualnych, ukierunkowanych, istotnych i wiarygodnych informacji na temat kwestii związanych z wodą. W tej misji Agencję wspiera Europejskie Centrum Tematyczne ds. Wód Wewnętrznych, Przybrzeżnych i Morskich (ETC/ICM).

Perspektywy

Europejska Agencja Środowiska będzie nadal dostarczać informacji i ocen dotyczących wód, kładąc większy nacisk na podejście oparte na ekosystemie i badanie roli gospodarki wodnej w gospodarce ekologicznej. Oceny ekosystemów i efektywne gospodarowanie zasobami wodnymi są elementami kluczowymi dla przyszłej zrównoważonej gospodarki wodnej. W ramach WISE nadal będzie utrzymywana baza wiedzy niezbędna do oceny postępów na drodze do dobrego stanu wszystkich jednolitych części wód w Europie.

Powiązane linki

• Komisja Europejska - polityka wodna
• Europejski System Informacji Wodnej (WISE)
• ETC/ICM
• Baza danych dotyczących ramowej dyrektywy wodnej
• Międzynarodowa Komisja Ochrony Dunaju
• Międzynarodowa Komisja Ochrony Renu

• Europejskie partnerstwo na rzecz gospodarki wodnej