Su ve deniz ortamı

Dili değiştir
Sayfa Son değiştirilme 16.10.2017
7 min read
Ekosistemlerimiz, toplumumuz ve ekonomimiz dahil olmak üzere gezegenimizdeki tüm yaşam suya bağımlıdır. Deniz ve tatlı su ekosistemleri birçok hayati fonksiyona sahiptir:
  • suyun filtrelenmesi, inceltilmesi ve depolanması
  • sellerin önlenmesi
  • iklim dengelerinin yerel ve küresel seviyelerde korunması
  • biyolojik çeşitliliğin korunması

Her iki ekosistem de, doğal kaynaklar, ticaret ve ulaşım araçları ve rekreasyon fırsatları gibi geniş bir mal ve hizmet yelpazesi sunmaktadır. Bu yararları korumak eşit derecede geniş bir bakış açısı gerektirir. Su ve deniz çevresi üzerine politikalar, iklim değişikliğine uyum ve biyolojik çeşitlilik hakkındaki politikalarla entegre edilmelidir. Aynı zamanda tarım, turizm , enerji ve ulaşım gibi çeşitli sektörlerdeki politikalarla da entegre olmaları gerekmektedir.

Avrupa'nın temiz su kaynakları gittikçe artan bir baskı altındadır ve kıyı alanları ve denizleri yüzlerce yıldır devam eden insan faaliyetleri nedeniyle ciddi derecede değişmiştir. Bu, kıyı ve deniz ekosistemlerinde su kirliliği ve ötrifikasyon (veya besin zenginleştirmesi), biyolojik çeşitlilik kaybı, peyzaj bozulması ve kıyı erozyonu gibi çevresel değişikliklere neden olmuştur.

Arazi kullanımı, su çıkarma ve iklim değişikliği gibi baskı unsurları su kaynaklarının doğal akış rejimlerini değiştirebilir. Buna ek olarak, bazı bölgelerde su kullanımı, sıklıkla mevcut su miktarlarını aşmakta ve su stresine neden olmaktadır. Su ekosistemlerimizin sağladığı yaşamsal hizmetlerden yararlanmaya devam edeceksek, deniz ve tatlı su kaynaklarımızı kullanma ve yönetme şeklimizi geliştirmemiz gerekmektedir.

Su ve deniz kaynaklarının korunması ve ekolojik kalitelerinin sağlanması AB çevre politikasının temel taşlarından biridir. 2000 yılında yayınlanan Su Çerçeve Yönetmeliği (WFD) ile 2008 yılında yayınlanan Deniz Strateji Çerçeve Yönetmeliği (MSFD) tüm su ekosistemlerinin yönetimi için hazırlanmış çerçevelerdir. Bu çerçeveler, ekosistem tabanlı veya bütüncül bir yaklaşımla tatlı su ve deniz kaynaklarımız için iyi bir çevre statüsü elde etme hedefimizi belirlediler.

Kentsel atık su arıtımından kaynaklanan kirliliği azaltmak için kanalizasyon arıtma sistemlerine yapılan yatırım sayesinde Avrupa'nın suları 25 yıl önce olduğundan çok daha temiz. Bununla birlikte, 2015 için WFD hedefi, Avrupa'daki yüzey su kaynaklarının sadece % 53'ü için karşılanmıştır. Kalanları halen kötü bir ekolojik durumdadır ( Nehir Havzası Yönetim Raporu 2012).

Atık su arıtımının büyük ölçüde iyileştirilmesine, daha az balık avlama ve Koruma Altındaki Deniz Alanlarının kapsamının arttırılmasına rağmen, kıyı ve deniz ortamlarında iyi çevre statüsü için 2020 MSFD hedefleri de bir zorluk olmaya devam etmektedir.

 

AB politikaları

Avrupa'nın paylaştığı su ve deniz ortamlarını, kaynakları ve ekosistemleri kirlilik, su çıkarma ve yapısal değişikliklere karşı korumak için AB seviyesinde koordineli bir eyleme ihtiyaç duyulmaktadır.

WFD, AB'de su koruma ve yönetimi için bir çerçeve sunmaktadır. 2010 yılında AB Üyesi Devletler, su ortamını korumak ve geliştirmek üzere 2009-2015 dönemi için 160 nehir havzası yönetim planını yayımladı. 2016-2021 dönemini kapsayan ikinci nehir havzası yönetimi planları 2016/2017 yılında tamamlanmıştır.

2012 yılında Avrupa Komisyonu Avrupa Su Kaynaklarının Korunması İçin Ayrıntılı Plan'ı yayınlamıştır (COM(2012)673). Mevcut su mevzuatının nasıl uygulanacağına ve su politikası hedeflerini diğer politikalarla bütünleştiren politikalara odaklanmaktadır. Ayrıntılı Plan, su kaynaklarının verimliliği ve sürdürülebilir su yönetimi ile ilgili su politikalarını AB 2020 Stratejisinde olduğu gibi 2050'ye dek kurmaktadır.

WFD ve Ayrıntılı Plan'a ek olarak, Avrupa'daki suların iyi durumunu korumak için dört su yönetmeliği bulunmaktadır:

Sel risk yönetimi planlarının yapılmasını teşvik eden Sel Yönetmeliği (2007/60/EC) de WFD'nin hedeflerini ciddi oranda desteklemektedir.

WFD ve Yaşam Alanı ve Kuşlar Yönetmeliği ile desteklenen MSFD; pek çok çevresel unsur için iyi çevre durumunu başarmaya çalışan entegre ve ekosistemin tümünü baz alan bir yanıttır.

MSFD'de belirlendiği üzere, uygulaması için 2012 yılında üç önemli adım atılmıştır: (1) Üye Devletler, deniz sularının mevcut çevresel durumuna ilişkin ilk değerlendirmeleri hakkında raporlar hazırladılar (Madde 8 MSFD); (2) Üye Devletler, ilgili deniz bölgeleri ve alt bölgelerdeki deniz suları için iyi çevre durumunun (GES) ne anlama geldiğini belirlediler (Madde 9 MSFD); ve (3) Üye Devletler, 2020 yılına kadar GES'e ulaşma yolunda ilerlemelerini yönlendiren çevresel hedefleri ve bunlara ilişkin göstergeleri tespit ettiler (Madde 10 MSFD).

Farklı politika alanlarında gelişmiş koordinasyon ile denizle ilgili sorunlara bütüncül bir yaklaşım sunan diğer önemli AB politikaları Entegre Deniz Politikası (IMP), Entegre Kıyı Bölgesi Yöntimi (ICZM), Denizde Mekansal Planlama Yönetmeliği (2014/89/EU) ve Ortak Balıkçılık Politikası (CFP)'dir.

Avrupa'nın suları sadece AB için bir kaygı konusu değildir. On yıllar boyunca aşağıdaki örgütler ve sözleşmeler yoluyla güçlü bölgesel ve uluslararası işbirliği gerçekleştirilmiştir:

AÇA'nın Eionet yapısı, AB dışı AÇA üyesi ülkeler ve komşu ülkeler arasında uyumlaştırılmış bir politika ve uygulama çerçevesi oluşturmak için sağlam bir temel oluşturmaktadır.

AÇA faaliyetleri

AÇA'nın görevi, su ve deniz sorunları hakkında zamanında, hedeflenmiş, ilgili ve güvenilir bilgi sağlamaktır. Bu, İç Sular, Kıyı ve Deniz Suları Üzerine Avrupa Konu Merkezi (ETC/ICM) tarafından desteklenmektedir.

AÇA, mevcut ve yaklaşmakta olan AB su ve deniz politikalarının uygulanmasını ve değerlendirilmesini desteklemektedir. Avrupa suyunun ve deniz ekosistemlerinin korunması, direnci ve restorasyonunu ele alan kapsamlı bir bilgi tabanına katkıda bulunur. Bu, politika oluşturma için sağlam bir temel sağlar ve hepsi AÇA web sitesinde ve çevrimiçi bilgi platformlarında (WISE-Tatlı Su, WISE-Deniz) elde edilen raporlar, veri, göstergeler ve değerlendirmeler biçimini alır.

Avrupa İçin Su Bilgi Sistemi (WISE) Avrupa Komisyonu (Çevre Genel Müdürlüğü, Ortak Araştırma Merkezi ve Eurostat) ile AÇA arasındaki bir ortaklıktır. WISE, tatlı su bilgisi açısından kapsamlı bir portaldır. WISE'ın önemli bir parçası olan Su Veri Merkezi AB kurumları tarafından paydaşlar için toplanan veri ve diğer bilgileri sunmaktadır. WISE görüntüleyicileri ve etkileşimli haritalar, coğrafi bağlamda geniş bir bilgi yelpazesine erişilmesini ve sunulmasını sağlar.

WISE-Marine, deniz seviyesinde AB düzeyinde bilgi paylaşımı için web tabanlı bir portal olarak geliştirilmektedir. Avrupa ölçeğinde deniz çevresinin durumuna odaklanma, bölgesel deniz anlaşmaları ve Üye Devletlerin deniz bilgi sistemleri gibi bölgesel ve ulusal seviyelerde benzer kapsamlı çalışmalar için kolaylık sağlayacaktır. WISE-Marine, ortak standartlar doğrultusunda veri ve bilgi sağlayacak ve deniz çevresinin korunması ve sürdürülebilir kullanımı konusunda daha iyi karar alma süreçlerine katkıda bulunacaktır.

AÇA'nın 5 yılda bir yayınladığı çevre durum raporlarına (SOER) ek olarak Avrupa sularının  ve deniz çevresini değerlendirmek için yayınladığı bir dizi rapor da bulunmaktadır: Avrupa denizlerinin durumu (2015), Avrupa'da yıkanma suyunun kalitesi (2016, 2017), Avrupa'da deniz ürünleri (2016), Avrupa şehirlerindeki nehirler ve göller (2016), Avrupa su politikaları ve insan sağlığı (2016), Kuzey Kutup bölgesi çevresi (2017) ) ve su fiyatlandırması hakkında bir brifing (2017).

AÇA raporları, kaynak verimliliği ve ekonomi, ekolojik ve kimyasal durum, hidro-morfoloji (veya su yapılarının fiziksel özellikleri), kırılganlık ve biyolojik çeşitlilik gibi politikalar oluşturulurken suyun kritik yönlerini ele almaktadır.

ETC / ICM, web sitesinde erişilebilen teknik raporlar da yayınlamaktadır.

Genel Bakış

AÇA, ekosisteme dayalı yaklaşım ve sürdürülebilir su yönetimi ve Avrupa'nın denizlerinin kullanımı üzerine odaklanarak bilgi ve değerlendirmeler sağlamaya devam edecektir. WISE, tatlı su ve deniz ortamları için iyi bir çevre durumuna giden yolda Avrupa'nın ilerlemesini izlemek üzere gerekli olan bilgi tabanına ev sahipliği yapmaya devam edecektir.

İlgili bağlantılar

İlgili içerik

İlgili veri

İlgili yayınlar

Ayrıca bkz.

Geographic coverage

Abonelikler
Raporlarımızı (basılı ve/veya elektronik) ve üç aylık bültenimizi almak için Üye ol
Bizi takip edin
 
 
 
 
 
Avrupa Çevre Ajansı (AÇA)
Kongens Nytorv 6
1050 Kopenhag K
Danimarka
Telefon +45 3336 7100