Transport

Zmień język:
Strona Ostatnio modyfikowane 2019-08-21
4 min read
Transport odgrywa istotną rolę w społeczeństwie oraz gospodarce. Jakość naszego życia zależy od wydajnego i dostępnego systemu transportu. Jednocześnie transport jest głównym źródłem negatywnych wpływów na środowisko w Unii Europejskiej (UE) i przyczynia się do zmian klimatycznych, zanieczyszczenia powietrza i hałasu. Zajmuje również rozległą powierzchnię terenu i przyczynia się do rozrastania się miast, fragmentacji siedlisk i uszczelniania powierzchni.

Transport zużywa jedną trzecią całej energii końcowej w UE. Znaczna część tej energii pochodzi z ropy naftowej. Oznacza to, że transport jest odpowiedzialny za znaczną część emisji gazów cieplarnianych w UE i w znaczącym stopniu przyczynia się do zmian klimatu. Podczas gdy większość pozostałych sektorów gospodarki, takich jak energetyka i przemysł, zmniejszyła swoje emisje od 1990 r., emisje z transportu wzrosły. Obecnie odpowiadają one za ponad jedną czwartą całkowitych emisji gazów cieplarnianych w UE. Odwrócenie tej tendencji jest obecnie poza naszym zasięgiem. To sprawia, że sektor transportu jest główną przeszkodą w realizacji celów UE w zakresie ochrony klimatu. Samochody osobowe, dostawcze, ciężarówki i autobusy wytwarzają ponad 70% całkowitej emisji gazów cieplarnianych pochodzących z transportu. Pozostała część pochodzi głównie z transportu morskiego i lotniczego.

Transport pozostaje również istotnym źródłem zanieczyszczenia powietrza, zwłaszcza w miastach. Zanieczyszczenia powietrza, takie jak pył zawieszony (PM) i dwutlenek azotu (NO2), szkodzą zdrowiu ludzi i środowisku. Chociaż zanieczyszczenie powietrza pochodzące z transportu zmniejszyło się w ostatniej dekadzie w wyniku wprowadzenia norm jakości paliwa, norm emisji spalin dla pojazdów Euro oraz stosowania czystszych technologii, stężenie zanieczyszczeń powietrza jest nadal zbyt wysokie.

Kolejnym poważnym problemem środowiskowym i zdrowotnym, związanym z transportem jest zanieczyszczenie hałasem. Ruch drogowy jest najbardziej rozpowszechnionym źródłem hałasu – ponad 100 milionów ludzi w krajach członkowskich EEA odczuwa skutki szkodliwych poziomów hałasu. Ruch lotniczy i kolejowy są również znaczącymi źródłami hałasu.

Ponadto infrastruktura transportowa ma poważny wpływ na krajobraz, ponieważ dzieli naturalne obszary na małe działki, co ma poważne konsekwencje dla zwierząt i roślin.

Polityka UE

Ograniczenie negatywnych skutków transportu jest ważnym celem polityki UE. Głównymi aspektami działalności jest przeniesienie transportu na najmniej zanieczyszczające i najbardziej wydajne środki transportu, wykorzystanie bardziej zrównoważonych technologii transportowych, paliw i infrastruktury oraz zapewnienie, że ceny transportu w pełni odzwierciedlają niekorzystny wpływ na środowisko i zdrowie.

Dokumenty strategiczne UE koncentrują się na obniżeniu emisyjności transportu. Strategia Komisji Europejskiej „Czysta planeta dla wszystkich: Europejska długoterminowa wizja strategiczna dobrze prosperującej, nowoczesnej, konkurencyjnej i neutralnej dla klimatu gospodarki” ma na celu wytyczenie kierunku przejścia do neutralności emisyjnej gazów cieplarnianych w UE do 2050 r. W odniesieniu do transportu podkreśla się tam potrzebę podejścia systemowego, znaczenie przejścia na niskoemisyjne środki transportu i pojazdy bezemisyjne, centralną rolę elektryfikacji i odnawialnych źródeł energii oraz wzywa się do poprawy efektywności operacyjnej. Wzywa się również do lepszego planowania przestrzeni miejskiej i pełnego wykorzystania korzyści płynących z transportu publicznego. Podobnie, począwszy od 2016 r. w „Europejskiej strategii na rzecz mobilności niskoemisyjnej” jako priorytetowe obszary działania wyznaczono bardziej wydajny system transportu, szybkie wprowadzenie paliw niskoemisyjnych oraz przejście na pojazdy o niskiej lub zerowej emisji.

Ponadto prawodawstwo UE bezpośrednio odnosi się do wpływu transportu na środowisko i zdrowie poprzez ustanowienie wiążących zasad. Obejmują one limity emisji dla samochodów osobowych, samochodów dostawczych, ciężarówek i autobusów, szczegółowe wymogi dotyczące paliw transportowych oraz mapy hałasu i plany działania w zakresie zarządzania hałasem dla głównej infrastruktury transportowej, takiej jak lotniska.

Działalność Europejskiej Agencji Środowiska

EEA gromadzi i publikuje dane dotyczące wszystkich nowych samochodów osobowych i dostawczych zarejestrowanych w Europie, zgodnie z rozporządzeniami UE (WE) nr 443/2009 i (UE) nr 510/2011. Dane te są niezbędne do oceny efektywności nowej floty pojazdów i zawierają informacje na temat emisji CO2 i masy pojazdu. W przyszłości gromadzone będą dane również na temat samochodów ciężarowych i autobusów. EEA gromadzi również krajowe dane inwentaryzacyjne dotyczące gazów cieplarnianych i zanieczyszczeń powietrza w swoich państwach członkowskich, które zapewniają ważny wgląd we wkład transportu w zmiany klimatu i zanieczyszczenie powietrza w Europie. Ponadto EEA zarządza procesem sprawozdawczości na mocy dyrektywy w sprawie jakości paliw 98/70/WE, która nakłada na dostawców paliw wymóg ograniczenia intensywności emisji gazów cieplarnianych w przypadku paliw dostarczanych dla transportu drogowego.

Innym ważnym działaniem EEA jest mechanizm sprawozdawczości w zakresie transportu i środowiska (TERM). Dzięki temu mechanizmowi EEA śledzi efekty działalności środowiskowej transportu w Europie. TERM opiera się na zestawie wskaźników wykorzystywanych do pomiaru postępów w osiąganiu celów  związanych z transportem. EEA publikuje również roczne sprawozdanie na temat aktualnej sytuacji w dziedzinie transportu, które co roku obejmuje inny temat. Do zadań EEA należy również badanie wpływu transportu na zanieczyszczenie hałasem.

Powiązane treści

Podobne publikacje

Zobacz również

Akcje Dokumentu
Prenumeraty
Zarejestruj się, aby otrzymywać nasze raporty (w formie drukowanej i/lub elektronicznej) oraz kwartalne e-biuletyny
Śledź nasze działania