li jmiss
preċedenti
punti

News

Trasport motorizzat: ferrovija, ajruplan, triq jew dgħajsa — liema huwa l-aktar ekoloġiku?

Biddel il-lingwa
News Ippubblikat 26 Mar 2021 Mibdul l-aħħar 16 Apr 2021
3 min read
Photo: © Vidar Nordli-Mathisen on Unsplash
B’mod ġenerali, l-ivvjaġġar bil-ferrovija jibqa’ l-aktar mezz ta’ trasport tal-passiġġieri motorizzat fl-Ewropa li ma jagħmilx ħsara lill-ambjent — f’termini ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra — meta mqabbel mal-ivvjaġġar bil-karozza jew bl-ajruplan, skont żewġ studji tat-trasport u tal-ambjent ippubblikati llum mill-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent (EEA).

L-ivvjaġġar bl-ajruplan, bil-ferrovija jew bil-karozza: l-għażla l-aktar ambjentalment soda mhux dejjem tkun ċara. L-Aħħar Rapport Annwali dwar it-Trasport u l-Ambjent 2020 (TERM)  jindirizza l-kwistjoni tal-valutazzjoni tal-valur tal-ivvjaġġar bil-ferrovija u bl-ajru, fost sforzi biex jiġi stabbilit il-patt ekoloġiku tal-Unjoni Ewropea. Il-Patt Ekoloġiku Ewropew jinkludi l-objettiv li l-emissjonijiet ta’ gassijiet serra mit-trasport jitnaqqsu b’90 % sal-2050 meta mqabbla mal-1990. Il-bidla lejn trasport aktar sostenibbli tista’ tagħti kontribut importanti biex jintlaħaq dan l-objettiv. Fir-rigward tat-trasport tal-passiġġieri, bidla mill-ivvjaġġar bl-ajru għal dak bil-ferrovija jista’ jkollha rwol ewlieni, jgħid ir-rapport.

 

L-impatt ambjentali tal-ferroviji u l-ajruplani

It-trasport ikkontribwixxa għal 25 % tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra tal-UE fl-2018. L-emissjonijiet ta’ dan is-settur jiġu primarjament mit-trasport bit-triq (72 %), filwaqt li t-trasport marittimu u l-avjazzjoni jirrappreżentaw sehem ta’ 14 % u 13 % tal-emissjonijiet, rispettivament, u l-ferroviji jirrappreżentaw sehem ta’ 0.4 % (emissjonijiet minn ferroviji li jaħdmu bid-diżil biss). Minbarra l-kontribut dirett tagħhom għat-tisħin globali u t-tniġġis tal-arja, jitqiesu wkoll l-emissjonijiet li jseħħu matul il-produzzjoni, it-trażmissjoni u d-distribuzzjoni tal-enerġija użata mill-ferroviji u mill-inġenji tal-ajru. It-trasport jikkawża wkoll emissjonijiet mhux tal-egżost ta’ sustanzi li jniġġsu l-arja, pereżempju mill-brix tal-brejkijiet, tar-roti u tat-tajers jew tal-linji ferrovjarji.

 

Ferrovija jew ajruplan?

Ir-rapport iħares speċifikament lejn l-impatti tal-ivvjaġġar bil-ferrovija u bl-ajru, li t-tnejn li huma, huma parti kbira mis-settur tat-trasport tal-passiġġieri fl-Ewropa. Il-valutazzjoni tikkonkludi li l-ivvjaġġar bil-ferrovija huwa l-aħjar u l-aktar mod ta’ vvjaġġar sensibbli, minbarra l-mixi jew iċ-ċikliżmu.  L-impatti tal-emissjonijiet tal-avjazzjoni huma ħafna ogħla fuq bażi ta’ passiġġieri-kilometri. Iżda r-rapport jinnota li t-titjir mhuwiex neċessarjament l-għażla l-aktar dannuża. L-ivvjaġġar b’karozza li taħdem bil-petrol jew bid-diżil, speċjalment jekk wieħed jivvjaġġa waħdu, jista’ jkun aktar ta’ ħsara.  

. Il-valutazzjoni tikkonkludi li l-ivvjaġġar bil-ferrovija huwa l-aħjar u l-aktar mod ta’ vvjaġġar sensibbli, minbarra l-mixi jew iċ-ċikliżmu.

Madankollu, ir-rapport jinnota li fuq distanzi itwal, l-ispejjeż ambjentali tal-ivvjaġġar bl-ajru jiżdiedu inqas minħabba li l-ispejjeż ambjentali tal-inżul u t-tluq ma jinbidlux mad-distanza fuq titjira diretta.

Il-valutazzjoni hija bbażata fuq tqabbil tal-ivvjaġġar bejn 20 par ta’ bliet fl-Ewropa kollha.

Tgħarrif tal-EEA separat, ibbażat fuq studju kkummissjonat mill-EEA ppubblikat illum ukoll, jgħid li kemm il-ferroviji kif ukoll it-tbaħħir huma l-għażliet l-inqas intensivi tal-karbonju għat-trasport motorizzat. It-trasport bil-ferrovija u fuq l-ilma għandu l-inqas emissjonijiet għal kull kilometru u għal kull unità trasportata, filwaqt li l-avjazzjoni u t-trasport bit-triq jarmu ħafna aktar.

Filwaqt li l-effiċjenza tal-ferroviji u tal-avjazzjoni tjiebet b’mod sinifikanti matul il-perjodu ta’ 5 snin kopert mill-istudju, l-effiċjenza ta’ modi oħra  tidher li staġnat. Għandu jitħeġġeġ il-bidla lejn it-trasport bil-ferrovija u fuq l-ilma filwaqt li fl-istess ħin tittejjeb l-effiċjenza tal-gassijiet b’effett serra tal-forom kollha ta’ trasport motorizzati, jgħid it-tgħarrif.

 

Permalinks

Geographic coverage

Temporal coverage