næsta
fyrri
atriði

News

Útsetning fyrir mengun veldur 10% allra krabbameinstilfella í Evrópu

Breyta tungumáli
News Útgefið 29 Jun 2022 Síðast breytt 05 Jul 2022
5 min read
Útsetning fyrir loftmengun, óbeinum reykingum, radon, útfjólubláum geislum, asbesti, tilteknum efnum og öðrum mengunarefnum veldur yfir 10% allra krabbameinstilfella í Evrópu, samkvæmt skýrslu Umhverfisstofnunar Evrópu (EEA) sem birt var í dag. Góðu fréttirnar eru þær að hægt er að koma í veg fyrir þessa áhættu.

„ Að minnka mengun með aðgerðaáætlun ESB um núllmengun og efnastefnu fyrir sjálfbærni ásamt öflugri innleiðingu annarra stefnumarka ESB sem þegar eru til , myndi draga mikið úr krabbameinstilfellum og dauðsföllum . Þetta væri áhrifarík fjárfesting í velferð borgara okkar .“  

Hans Bruyninckx, framkvæmdastjóri EEA

Mengunarefni í umhverfinuogvinnustaðnum, sem og ýmiskonarnáttúruleg áhætta, hafa gríðarlegáhrif á heilsu okkar og leiða í sumum tilfellum til krabbameins, samkvæmt vefskýrslu EEA „Að sigrast á krabbameini — hlutverk umhverfis í Evrópu“. Með næstum 3 milljónir nýrra sjúklinga og 1,3 milljónir dauðsfalla á hverju ári í Evrópusambandinu, tekur krabbamein gríðarlegan toll á samfélagi okkar. Efnahagslegur kostnaður er líka gríðarlegur, en aðeins fyrir árið 2018 var hann áætlaður um 178 milljarða evra. 

Hægt er draga úr flestum þessara umhverfis- og atvinnutengdra þátta varðandi krabbameinsáhættu með því koma í veg fyrir mengun og breyta hegðun, samkvæmt EEA rannsókninni. draga úr útsetningu fyrir þessum áhættuþáttum er skilvirk og hagkvæm leið til fækka krabbameinstilfellum og dauðsföllum tengdum krabbameini. 

EEA rannsakaði í fyrsta skipti tengslin milli krabbameins og umhverfisins og fór yfir nýjustu vísindalegar vísbendingar um loftmengun, radon, útfjólubláa geislun, óbeinar reykingar og efni. Í skýrslunni er áætlað umhverfis- og atvinnuáhætta liggi baki um 10% krabbameinstilfella í Evrópu. 

Virginijus Sinkevičius, framkvæmdastjóri umhverfis-, fiskveiða og hafsviðs ESB, sagði:„Í skýrslu EEA er lögð áhersla á of mörg krabbameinstilfelli eigi sér undirliggjandi umhverfisástæðu. Góðu fréttirnar eru þær við getum gripið til aðgerða núna til draga úr mengun og koma í veg fyrir dauðsföll. Með núllmengunarstefnu græna samningsins í Evrópu getum við skilað hagkvæmum ávinningi til koma í veg fyrir krabbamein með því draga úr útsetningu fyrir skaðlegum mengunarefnum. Það sem er betra fyrir umhverfið er líka betra fyrir okkur.“ 

Stella Kyriakides, heilbrigðis- og matvælaöryggisstjóri ESB, sagði: „Á hverju ári í Evrópu er áætlað yfir fjórðungur milljóna mannslífa týnist af völdum umhverfistengdu krabbameini. Forvarnir eru stöðugt verða betri en lækning og sem hluti af áætlun Evrópu um sigra krabbamein höfum við skuldbundið okkur til draga úr mengun í vatni, jarðvegi og lofti. Aðeins í þessari viku lögðum við fram tímamótatillögu samkvæmt stefnu okkar Frá bóndanum á borðið um draga úr notkun skordýraeiturs um 50% fyrir árið 2030. Niðurstöður Umhverfisstofnunar Evrópu sýna mjög skýrt hversu nátengd heilbrigði plánetunnar okkar og heilbrigði borgaranna er. Við þurfum vinna með náttúrunni, ekki á móti henni.“ 

Hans Bruyninckx, framkvæmdastjóri EEA sagðiVið sjáum hvaða áhrif mengun í umhverfi okkar hefur á heilsu og lífsgæði evrópskra borgara og þess vegna er svo mikilvægt fyrir velferð okkar koma í veg fyrir mengun. „ minnka mengun með aðgerðaáætlun ESB um núllmengun og efnastefnu fyrir sjálfbærni ásamt öflugri innleiðingu annarra stefnumarka ESB sem þegar eru til, myndi draga mikið úr krabbameinstilfellum og dauðsföllum. Þetta væri áhrifarík fjárfesting í velferð borgara okkar. 

Umhverfisáhætta 

Loftmengun (bæði inni og utandyra) tengist um 1% allra krabbameinstilfella í Evrópu og veldur um 2% allra dauðsfalla af völdum krabbameins. Hjá lungnakrabbameini einu og sér hækkar þetta í 9% dauðsfalla. Nýlegar rannsóknir hafa leitt í ljós tengsl á milli langtíma útsetningar fyrir svifryki, sem er eitt helsta loftmengunarefnið, og hvítblæðis hjá fullorðnum og börnum. 

Radon og útfjólublá geislun stuðla einnig verulega auknu krabbameini í Evrópu. Útsetning fyrir radon innanhúss tengist allt 2% allra krabbameinstilfella og tíunda hvert lungnakrabbameinstilfelli í Evrópu er rekið til þess. Náttúruleg útfjólublá geislun gæti verið ábyrg fyrir allt 4% allra krabbameinstilfella í Evrópu. Sérstaklega hefur tíðni sortuæxla, alvarlegrar tegundar húðkrabbameins, aukist um alla Evrópu á síðustu áratugum. 

Útsetning fyrir óbeinum reykingum getur aukið heildaráhættu á öllum krabbameinum um allt 16% hjá fólki sem sjálft hefur aldrei reykt. Um 31% Evrópubúa verða fyrir óbeinum tóbaksreykingum heima hjá sér, á vinnustaðnum, í tómstundum, í menntastofnunum eða í opinberum aðstæðum. 

Ákveðin efni sem notuð eru á evrópskum vinnustöðum og sem sleppt er út í umhverfið eru krabbameinsvaldandi og stuðla aukningu krabbameins. Þar auki eru nokkur þessara efna þekkt fyrir eða grunuð um valda krabbameini í mörgum líffærum, þar á meðal blý, arsen, króm, kadmíum, akrýlamíð, skordýraeitur, Bisfenól A og per- og fjölflúoruð alkýlefni (e. pesticides, Bisphenol A and per- and polyfluorinated alkyl substances - PFAS). 

Allar tegundir asbests eru vel þekkt krabbameinsvaldandi efni, tengd mesóþelíóma og lungnakrabbameini, auk krabbameins í barkakýli og eggjastokkum. Þó ESB hafi bannað asbest árið 2005, er það enn til staðar í byggingum og innviðum sem veldur váhrifum hjá starfsmönnum sem taka þátt í endurbótum og niðurrifi. auki heldur krabbamein áfram gera vart við sig mörgum árum eftir útsetningu, þar sem asbest er talið valda 55-88% af lungnakrabbameini á vinnumarkaði. 

Aðgerðir ESB gegn krabbameini og mengun

Áætlun Evrópu um að sigra krabbameinviðurkennir hlutverk umhverfis- og atvinnuáhættu í krabbameini og möguleikann bjarga mannslífum með skilvirkum forvarnaraðferðum. Í samræmi við þetta markmið miðaraðgerðaáætlunin um núllmengun draga úr loft- og vatnsmengun, með það markmiði minnka hættuna fyrir menn vegna umhverfismengunar og draga úr heilsufarsáhrifum, þar með talið umhverfis- og vinnutengdu krabbameini. 

ESB hefur þegar gripið til harðra aðgerða varðandi loftmengun, samkvæmttilskipuninni um innlendar skuldbindingar um minnkun losunar (e. National Emissions reduction Commitments - NEC)ogumhverfisloftgæðatilskipunum sem ákveða loftgæðastaðla fyrir Evrópu. Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins hefur hafið endurskoðun á tilskipunum um loftgæðisem miðar meðal annars því samræma loftgæðastaðlana betur við nýjustuloftgæðaviðmiðunarreglurnarfrá Alþjóðaheilbrigðismálastofnuninni. 

Efnastefnan fyrir sjálfbærnimiðar því banna skaðlegustu efnin í vörum, þar á meðal þeim sem valda krabbameini, og stuðla notkun efna sem eruhönnuð með öryggi og sjálfbærni að leiðarljósi. 

Hvað radon varðar hefurgrunntilskipunin um öryggisstaðlasett inn lagalega bindandi kröfur um vernd gegn váhrifum af náttúrulegum geislagjöfum. Tilskipunin felur aðildarríkjum ESB innleiða landsbundnar aðgerðaáætlanir vagna  radons. Aðrar aðgerðir ESB fela í sér samræma viðleitni Evrópu til takast á við óbeinar reykingar og vekja athygli á hættunni af útfjólubláum geislum. 

Permalinks

Geographic coverage

Temporal coverage