Persoonlijke hulpmiddelen

volgende
vorige
items

Ga naar inhoud. | Ga naar navigatie

Sound and independent information
on the environment

U bent hier: Home / Thema's / Water / Waterthema's en gegevens

Waterthema's en gegevens

Taal wijzigen:
Water is essentieel voor het leven op onze planeet. Om goed te gedijen hebben onze ecosystemen, maatschappij en economie allemaal schoon, zoet water nodig. In grote delen van de aarde staan de watervoorraden echter onder steeds grotere druk, en Europa vormt hierop geen uitzondering. We moeten de manier waarop we onze watervoorraden gebruiken en beheren, verbeteren als we willen blijven profiteren van de vitale diensten van onze waterecosystemen.

We hebben elke dag schoon, bruikbaar water nodig: om te drinken, een bad te nemen, te koken en om goederen te kunnen produceren en diensten te kunnen verlenen. De bescherming van watervoorraden — en het zorgen voor een uit milieuoogpunt verantwoorde kwaliteit ervan — vormt een hoeksteen van het milieubeleid van de EU. De in 2000 geïntroduceerde kaderrichtlijn water (KRW) (2000/60/EG) was de eerste richtlijn waarin een geïntegreerde, op het ecosysteem gebaseerde aanpak voor deze taak werd gehanteerd: de bescherming van waterecosystemen op het gebied van zowel de waterkwaliteit, de waterhoeveelheid als de rol ervan als habitat.

Bijna de helft van de Europese waterlichamen zal de KRW-doelstelling echter waarschijnlijk niet halen en zal in 2015 ecologisch gezien waarschijnlijk nog steeds in slechte staat verkeren (EEA report 08/2012). Daarvoor zijn verscheidene oorzaken aan te wijzen.

De natuurlijke kringloop van de beschikbaarheid van water staat op verschillende manieren voortdurend onder druk. De zoetwaterecosystemen en -gemeenschappen worden blootgesteld aan door de mens veroorzaakte waterschaarste, -vervuiling en -overvloed, een situatie die ‘kwetsbaarheid’ genoemd wordt. Gebruik van de grond, onttrekking van water en klimaatveranderingen zijn door de mens veroorzaakte veranderingen die wijzigingen in de natuurlijke ‘stroomregimes’ van waterlichamen teweegbrengen.

In verscheidene bronnen wordt ook gewezen op een veelvoorkomende onevenwichtigheid in het Europese oppervlaktewater (water in rivieren en meren) en grondwater (water in ondergrondse lagen). Het waterverbruik is vaak groter dan de beschikbaarheid van water, waardoor er in grote delen van Europa een tekort aan water (waterstress) bestaat (EEA report 11/2012).

Waterecosystemen hebben vele functies: het filteren, verdunnen en opslaan van zoet water, het voorkomen van overstromingen, het handhaven van evenwicht in het microklimaat en het behoud van biodiversiteit. Om zulke uiteenlopende voordelen te kunnen beschermen is een al even wijde blik nodig. Het is noodzakelijk om beleid inzake aanpassing aan klimaatverandering en biodiversiteit te verweven met sectoraal beleid, bijvoorbeeld het beleid ten aanzien van landbouw, energie en transport.

EU-beleid

Om de gemeenschappelijke watervoorraden en ecosystemen in Europa tegen vervuiling, overmatige onttrekking en structurele veranderingen te beschermen, dienen de EU-landen gezamenlijk op te treden.

De KRW voorziet in een communautair kader voor waterbescherming en ‑beheer (Richtlijn 2000/60/EG). Bij de uitvoering ervan moeten de lidstaten eerst de Europese wateren inventariseren en analyseren, per afzonderlijk stroomgebied en district. Daarna moeten ze beheersplannen en actieprogramma's opstellen om de waterlichamen in alle Europese stroomgebieden te beschermen. De KRW wordt aangevuld met eerder vastgesteld EU-waterbeleid dat nog steeds geldig is, zoals het beleid inzake stedelijk afvalwater en zwemwater.

In 2012 heeft de Commissie de mededeling Een blauwdruk voor het behoud van de Europese wateren (COM(2012)673) gepubliceerd. Daarin wordt het belang benadrukt van beleidsmaatregelen ter verbetering van de uitvoering van de huidige wetgeving inzake water en van de integratie van de doelstellingen van het waterbeleid in andere beleidsgebieden.

In de blauwdruk wordt het waterbeleid met betrekking tot de waterhoeveelheid en de efficiëntie van het watergebruik versterkt met het oog op duurzaam waterbeheer in het tijdsbestek van de EU 2020-strategie tot 2050. Naast de KRW en de blauwdruk zijn er nog vier waterrichtlijnen die bijdragen aan het nemen van maatregelen die de goede toestand van de Europese wateren moeten waarborgen: de Richtlijn inzake de behandeling van stedelijk afvalwater (91/271/EEG), de zwemwaterrichtlijn  (2006/7/EG), de nitraatrichtlijn (91/676/EEG) en de drinkwaterrichtlijn (98/83/EG). De richtlijn overstromingen (2007/60/EG), die tot doel heeft de opstelling van plannen voor het beheer van overstromingsrisico’s te bevorderen, versterkt ook aanzienlijk de doelstellingen van de KRW.

Werkzaamheden van het EEA

Het Europees Milieuagentschap (EEA) steunt de tenuitvoerlegging en beoordeling van bestaand en toekomstig EU-waterbeleid. Het helpt bij de opbouw van een uitgebreid kennisbestand ten behoeve van beleidsvorming betreffende het behoud, het aanpassingsvermogen en het herstel van Europese wateren. De uitgebreide informatie die het EEA ter beschikking heeft, is vervat in rapporten, data, indicatoren en evaluaties, die allemaal via het Waterdatacentrum (Water Data Centre) kunnen worden geraadpleegd.

Het Waterinformatiesysteem voor Europa (WISE) is een partnerschap van de Europese Commissie (directoraat-generaal Milieu, Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek en Eurostat) en het EEA. WISE is de toegangspoort tot de meest uitgebreide kennis over water, die afkomstig is van vele instellingen. Het Water Data Centre, een belangrijk onderdeel van WISE, herbergt gegevens en informatie die door EU-instellingen zijn verzameld om diverse belanghebbenden van dienst te zijn. Door middel van WISE-viewers en interactieve kaarten heeft men toegang tot een breed scala aan informatie, die gepresenteerd kan worden in een ruimtelijke context.

In 2012 heeft het EEA een serie beoordelingsrapporten over de toestand van Europese wateren gepresenteerd. Deze rapporten bevatten evaluaties van aspecten van water die essentieel zijn voor de beleidsvorming (bijvoorbeeld de efficiëntie van watergebruik en de daarmee verband houdende economische situatie, de ecologische en chemische toestand, hydromorfologie, kwetsbaarheid en biodiversiteit).

De missie van het EEA is te voorzien in tijdige, gerichte, ter zake dienende en betrouwbare informatie over zaken die met water te maken hebben. Daartoe wordt het agentschap ondersteund door het European Topic Centre on Inland, Coastal and Marine waters (ETC/ICM).

Vooruitzichten

Het EEA blijft informatie over en beoordelingen van water verstrekken en zal zich daarbij steeds meer gaan richten op een op het ecosysteem gebaseerde aanpak en op onderzoek naar de rol van waterbeheer in een groene economie. Beoordeling van ecosystemen en de efficiëntie van watergebruik zijn kernelementen voor toekomstig duurzaam waterbeheer. WISE blijft het kennisbestand hosten dat nodig is om de vooruitgang op Europa's weg naar een goede toestand van alle waterlichamen te beoordelen.

Verwante websites

Gerelateerde inhoud

Geographic coverage

Europe

Opmerkingen

Abonnementen
Abonneren om onze verslagen (op papier en/of in elektronische vorm) en onze driemaandelijkse elektronische nieuwsbrief te ontvangen.
Volg ons
 
 
 
 
 
Europees Milieuagentschap (EMA)
Kongens Nytorv 6
1050 Kopenhagen K
Denemarken
Telefoon: +45 3336 7100