Kişisel araçlar

sonraki
önceki
öğeler

Içeriğe geçiş yap. | Gösterime geç

Sound and independent information
on the environment

Buradasınız: Ana Sayfa / Temalar / İklim değişikliği / İklim değişikliği

İklim değişikliği

Dili değiştir
İklim değişikliğini şu anda tam olarak yaşıyoruz; sıcaklıklar yükseliyor, yağış modelleri kayıyor, buzullar ve karlar eriyor ve küresel ortalama deniz seviyesi artıyor. Bu değişikliklerin devam etmesini ve seller ve kuraklıklar gibi tehlikelere yol açacak aşırı hava olaylarının daha sık ve daha kuvvetli şekilde meydana gelmesini bekliyoruz. Olumsuz etkiler ve doğaya karşı savunmasızlığımız, ekonomimiz ve sağlığımız Avrupa'daki ülkeler, bölgeler ve ekonomik sektörler arasında farklılıklar gösteriyor.

20. yüzyılın ortalarından bu yana meydana gelen ısınmanın büyük bir bölümünün ağırlıklı olarak insan faaliyetlerine dayalı emisyonların bir sonucu olarak sera gazı (GHG) konsantrasyonlarında gözlenen artıştan kaynaklandığı düşünülmektedir. Küresel sıcaklık son 150 yıl içerisinde yaklaşık 0,8 ºC yükselmiş ve yükselmeye de devam etmektedir.

Endüstrileşme öncesi sıcaklıklara göre 2 °C'lik artışın geçilmesi küresel ölçekte insan ve doğa sistemleri açısından tehlikeli değişim riskini arttırmaktadır. Birleşmiş Milletler İklim Değişikli Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) küresel ortalama sıcaklık artışını endüstrileşme öncesi sıcaklık değerine göre 2 °C'nin altında tutmayı hedeflemektedir.

Bunu nasıl başarabiliriz? Küresel GHG emisyonları bu on yıl içerisinde mutlaka sabitlenmeli ve 2050 yılına kadar 1990 seviyelerine kıyasla % 50 oranında düşürülmelidir. AB, gelişmekte olan ülkelerden beklenen çabaları da dikkate alarak GHG emisyonlarını 2050 yılına kadar (1990 yılına kıyasla) % 80 ile % 95 oranında azaltma hedefini desteklemektedir.

Emisyonların düşürülmesini amaçlayan politika ve çabaların etkili olduğu kanıtlansa da iklim değişikliği belirli bir oranda kaçınılmaz gözüküyor, bu nedenle stratejiler ve etkilerine karşı hazırlıklı olunması için alınan önlemlere de ihtiyaç duyulmaktadır.

Giriş

Etkiler ve duyarlılıklar

Avrupa'nın en yüksek sıcaklık artışları güney Avrupa ve Arktik bölgesinde meydana gelmektedir; en yüksek yağış düşüşleri de kuzey ve kuzey batıdaki artışlarla birlikte yine güney Avrupa'da görülmektedir. Isı dalgaları ve sellerin yoğunluk ve sıklığındaki artışlar ve bazı bulaşıcı hastalık ve polenlerin dağılımındaki değişimler insan sağlığını olumsuz şekilde etkilemektedir.

İklim değişikliği ekosistemler üzerinde ilave bir baskı oluştururken, birçok bitki ve hayvan türünün kuzeye ve yükseklere doğru kaymasına yol açmaktadır. Bu da genel olarak tarımı, ormancılığı, enerji üretimini, turizmi ve altyapıyı olumsuz etkilemektedir.

İklim değişikliğine özellikle duyarlı Avrupa bölgeleri şunlardır:

  • güney Avrupa ve Akdeniz çanağı (ısı dalgaları ve kuraklıklardaki artışlar);
  • dağlık alanlar (kar ve buzların her geçen gün artan şekilde erimesi);
  • kıyı bölgeleri, deltalar ve taşkın alanları (deniz seviyesindeki artışlar ve yoğun yağış, seller ve fırtınalardaki artışlar);
  • Avrupa'nın uzak kuzeyi ve Arktik bölgesi (artan sıcaklıklar ve eriyen buzlar).

 

İnsanların yol açtığı iklim değişikliğinin nedenleri

GHG'ler hem doğal süreçler, hem de insan faaliyetleri sonucu ortaya çıkmaktadır; atmosferdeki en önemli doğal GHG su buharıdır. İnsan faaliyetleri sonucu diğer GHG'ler de büyük miktarlarda atmosfere salınmakta ve bu gazların atmosferdeki konsantrasyonları yükselerek, sera gazı etkisi artmakta ve iklimler ısınmaktadır.

İnsanların yol açtığı GHG'lerin temel kaynakları şunlardır:

  • elektrik üretiminde, taşımacılıkta, endüstride ve konutlarda fosil yakıtlarının (kömür, petrol ve gaz) kullanılması (CO2)
  • tarım (CH4) ve ormanların yok edilmesi vb. gibi arazi kullanımındaki değişiklikler (CO2)
  • katı atık depolama alanları (CH4)
  • endüstriyel florinli gazların kullanımı

AB politikaları

GHG emisyonlarının azaltılması için birkaç AB girişimi başlatılmıştır:

  • Kyoto Protokolünün kabulü: 15 AB Üyesi Ülkenin (AB 15) 2008 - 2012 döneminde toplu olarak emisyonlarını 1990 seviyelerinin % 8 altına düşürmesini öngörmektedir;
  • çok geniş bir ekipman ve ev elektronik cihazı aralığında enerji verimliliğinin sürekli olarak yükseltilmesi;
  • rüzgar, güneş, hidrolik ve biyokütle vb. gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının ve biyoyakıtlar vb. gibi yenilenebilir araç yakıtlarının daha fazla kullanılmasının zorunlu hale getirilmesi;
  • elektrik santralleri ve diğer büyük tesisler tarafından salınan CO2'nin tutulması ve saklanması için karbon tutma ve saklama (CCS) teknolojilerinin geliştirilmesinin desteklenmesi;
  • AB'nin endüstriyel kaynaklı GHG emisyonlarının düşürülmesi için kritik aracı olan Emisyon Ticareti Sisteminin (AB ETS) etkin şekilde kullanılması.

2009 AB iklim ve enerji paketi 2020 yılına kadar 20-20-20 hedeflerinin (AB GHG emisyonlarının 1990 seviyelerinin en az % 20 altına düşürülmesi, AB enerji tüketiminin % 20'sinin yenilenebilir kaynaklardan karşılanması ve tahmini seviyelere kıyasla temel enerji kullanımının % 20 oranında düşürülmesi) uygulanması için bağlayıcı bir mevzuat niteliğindedir.

AB ayrıca iklim değişikliği adaptasyonunu AB politikalarına da uygulamaktadır; 2013 yılına kadar Avrupa'nın iklim değişikliğine dayanıklılığını güçlendirmek üzere kapsamlı bir AB adaptasyon stratejisinin uygulanmaya başlanması hedeflenmektedir. AB 2012 yılında iklim değişikliği etkilerine, duyarlılığına ve adaptasyonuna özel yeni bir bilgi sistemi devreye sokacaktır.

İklim değişikliği politikaları hakkında daha fazlasını öğrenin

Avrupa Çevre Ajansı (AÇA) faaliyetleri

AÇA, Avrupa'daki iklim değişikliğine ilişkin bilgiler sağlayarak Avrupa'daki iklim değişikliğinin hafifletilmesi ve adaptasyonu mevzuatının uygulanmasını, AB politikalarının değerlendirilmesini ve iklim değişikliğini hafifletecek ve adapte edecek uzun vadeli stratejilerin geliştirilmesini desteklemektedir. AÇA'nın sunduğu bilgiler (veriler, göstergeler, değerlendirmeler ve kestirimler) Avrupa'da iklim değişikliğinin hafifletilmesine (sera gazı emisyonu eğilimleri, kestirimleri, politikaları ve ölçümleri) ve iklim değişikliği etkileri ve adaptasyon eylemlerine odaklıdır. Avrupa iklim değişikliği veri merkezini bünyesinde barındıran AÇA, 2012 yılından itibaren iklim değişikliği etkileri, duyarlılığı ve adaptasyonuna ilişkin AB Değişim Programını yönetecektir.

AÇA, Avrupa Komisyonu (DG İklim Eylemi, DG Ortak araştırma merkezi, Eurostat), Hava ve İklim Değişikliğinin Hafifletilmesi (ETC/ACM) ve İklim Değişikliği Etkileri, duyarlılığı ve adaptasyonu (ETC/CCA) alanındaki Avrupa Konu Merkezleri ve AÇA'nın ülke ağıyla (Eionet) yakın işbirliği içerisinde çalışmaktadır.

Önemli faaliyetler ve ürünler şunlardır:

  • her yıl Avrupa Birliği GHG envanterinin derlenmesi ve yayınlanması;
  • her yıl AB'nin ve Avrupa ülkelerinin Kyoto ve 2020 hedeflerine yönelik ilerlemesinin değerlendirilmesi;
  • iklim değişikliği ve hava kalitesi politikalarının ortak faydalarının analiz edilmesi;
  • Avrupa'daki iklim değişikliği etkilerinin değerlendirilmesi;
  • ülkelerin adaptasyon eylemlerinin gözden geçirilmesi de dahil, iklim değişikliği ve sektörel adaptasyon sorunlarının analiz edilmesi;
  • belirli bölgelerin iklim değişikliğine duyarlılığının analiz edilmesi.

Sera gazı emisyonları ve iklim değişikliği etkileri, duyarlılığı ve adaptasyonuna ilişkin Avrupa veri merkezini bünyesinde barındıran AÇA, 2012 yılından itibaren iklim değişikliği etkileri, duyarlılığı ve adaptasyonuna ilişkin AB Değişim Programını yönetecektir.

AÇA faaliyetleri daha fazlasını öğrenin

İlgili bağlantılar

İlgili içerik

Ayrıca bkz.

Geographic coverage

Europe
Belge İşlemleri

Yorumlar

Avrupa Çevre Ajansı (AÇA)
Kongens Nytorv 6
1050 Kopenhag K
Danimarka
Telefon +45 3336 7100