Röportaj - Enerji verimliliği hepimize yarar sağlıyor

Dili değiştir
Article Yayınlandı 25.09.2017 Son değiştirilme 28.09.2017
6 min read
Enerji verimliliğinin arttırılmasından sağlanacak potansiyel faydalar oldukça fazla. Söz konusu faydalar yalnızca enerji tasarrufu yapmak ve iklim değişikliğine karşı mücadele vermek anlamında değil, aynı zamanda insan sağlığını geliştirmek ve iş olanakları oluşturmak dahil, diğer ortak yararlar yelpazesine de katkıda bulunuyor. Kopenhag Enerji Verimliliği Merkezi Baş Danışmanı Tim Farrell’a, konu enerji verimliliğini artırmak olduğunda en iyi neyin işe yaradığını sorduk. Hedeflenen politika önlemleri ile uygulamayı ve uygunluğu destekleyecek yeterli kaynakların başarıya yönelik önemli unsurlardan birkaçı olduğunu vurguladı.

©EEA

Neden enerji verimliliğine yatırım yapmalıyız?

Enerji verimliliği, aynı enerji girişini kullanarak daha fazla üretim ve hizmet sağlamak veya aynı üretimi daha az enerji girişiyle sağlamak şeklinde özetlenebilir. Örneğin, LED ampullerden geleneksel akkor ampullere kıyasla aynı seviyede ışık alıyoruz, ancak yaklaşık %80 daha az enerji kullanıyorlar ve çok daha uzun ömür süresine sahipler.

Enerji verimsizliği aslında çıkartma, dönüştürme, taşımadan nihai kullanıma iletime kadar tüm enerji tedarik zinciri boyunca meydana gelir. Binaların enerji verimliliğini artırmak yalnızca iç mekan hava kalitesini ve rahatlığını iyileştirmez, aynı zamanda elektrik faturalarını azaltır ve inşaat, yalıtım ve ısıtma ile soğutma sistemleri gibi alanlardaki istihdamı arttırır. Ulaşım sektörü de aynı zamanda enerji verimliliğinden yararlanır. 2050 yılına kadar üç katına çıkması hedeflenen küresel araç filosuyla birlikte pek çok ülke petrole olan bağımlılığını, sera gazı emisyonlarını ve hava kirliliğini azaltmak için yakıt ekonomisi standartları benimsiyor.

Elektrikli araçların son bir kaç yıldaki hızlı gelişmesi, bazı ülkelerde uygulanan çeşitli bütüncül politikalar ve önlemlerle desteklenmiştir. Örneğin Norveç, sıfır emisyonlu araçlara yönelik olarak 1990’lardan bu yana uzun bir öncelikli politikalar listesi kanunlaştırmış ve 2025 yılına kadar ülkede satılan tüm arabaları elektrikli yapma hedefi koymuştur. Bu politikalar dizisi, tüketici ve tedarikçi beklentilerini şekillendirmeye yardımcı olmuş ve 2016 yılında Norveç’deki şarj edilebilir elektrikli araç filosunu dünyanın kişi başına düşen en büyük filosu yapmıştır.

Enerji ve sürdürülebilir kalkınma arasındaki bağlantılar neler?

Enerji verimliliği iyileştirmeleri, günümüzde elektriğe erişimi olmayan 1 milyar insan için iyimserlik sağlayan ancak sıklıkla göz ardı edilen enerji erişimini sağlayan önemli bir faktördür. Örneğin, verimli cihazlarla bağlanmış, şebekeden bağımsız enerji tedariki, sürdürülebilir kalkınmaya katkıda bulunurken yeterli miktarda uygun fiyatlı ve temiz enerji sağlanmasına yardımcı olabilir. Öyle ki enerji verimliliği ile hem enerji erişimi hem de yenilenebilir enerji arasında bir bağlantı kurmak, 2030 yılına kadar ‘herkese uygun fiyatlı, güvenilir, sürdürülebilir ve modern enerji’ sağlamayı amaçlayan Birleşmiş Milletler’in Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinin (SKH) 7. Hedefini gerçekleştirmek için gereklidir. Enerji; ‘sağlık, eğitim, su tedariki ve endüstrileşme ile yoksulluğun ortadan kaldırılmasındaki rolüyle ve iklim değişikliğine karşı mücadeleye yönelik olarak, Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinin neredeyse tamamına ulaşmak için son derece önemli’ olarak değerlendiriliyor.

Enerji verimliliğini sağlamak için bir ‘sihirli değnek’ var mı?

Enerji verimliliği hükümetler, özel sektör ve toplulukların, ister enerji azaltma, emisyon azaltma, finansal tasarruflar, enerji güvenliği, sağlık yardımları, ister de başka bir şey olsun, çeşitli hedeflere ulaşması için düşük maliyetli olanaklar sağlar. Kendi tecrübeme göre, farklı bölgeler, ülkeler veya şehirler için her soruna yönelik tek bir çözüm veya enerji verimliliği sağlama yöntemi yok.

Eylemleri yönlendirmenin yanı sıra mevzuatları, teşvikleri, kapasite geliştirmeyi ve bilgi enstrümanlarını bir araya getiren kurumsal çerçeveler, ulusal stratejiler ve etkili politika paketleri uygulamak için iddialı hedefler koymak önemlidir. Tüm bu eylemlerin sağlam verilerle, uygulamalarla, izleme ve değerlendirmeyle desteklenmesi gerekir.

Nereden başlanmalı?

Enerji verimliliğini geliştirme potansiyelinin en yüksek olduğu belirli sektörlerde öncelikle eylemler belirlemek mantıklı olur. Sektörel enerji tüketimi ile kullanılan yakıtın çeşitliliği genelde büyük oranda farklılık gösterir. Enerjinin önemli bir kısmının endüstriyel faaliyetler için kullanıldığı bir alanda, yetkililer, enerji yönetim sistemlerinin benimsenmesini desteklemek gibi önlemlere öncelik verebilir. Ya da bunun yerine, enerjinin büyük bir kısmının verimsiz binaları ısıtma veya soğutmada kullanıldığı bir alanda hükumetin, bina yasaları ve belgeleri kullanarak ve sıfır enerji binaların geliştirilmesini teşvik ederek yerel bina stoğunun enerji verimliliği performansını artırmaya odaklanması daha mantıklıdır. Sıkışıklık sorunuyla mücadele eden bir kentsel alanda yetkililer, metrobüs sistemleri gibi toplu taşıma çözümlerine yapılacak yatırımlara öncelik verebilir. Şu an dünya genelinde, 206 şehirde yaklaşık 35 milyon yolcu kentsel hareketliliği iyileştiren ve hava kirliliğini azaltan yenilikçi, yüksek kapasiteli, düşük maliyetli toplu taşıma çözümleri sunan metrobüs sistemini kullanıyor.

Özel sektördeki teknolojik yenilik de giderek daha önemli bir rol oynuyor. Örneğin enerji depolama, bağlantısallık ve akıllı enerji sistemlerindeki yeniliklere, Tesla, Danfoss ve Siemens gibi pek çok şirket öncülük ediyor.

Enerji fiyatlarının enerji verimliliği üzerinde bir etkisi var mı?

Fiyat, tüketicilerin enerji kullanımını azaltması ve daha iyi bir enerjiye geçmesi için oldukça kuvvetli bir neden. Enerji fiyatlarına finansal desteğin sağlanması enerji verimliliği politikalarının uygulanmasını zorlaştırıyor, çünkü düşük enerji fiyatları, enerji verimliliğinin ekonomik dönüşlerini etkiliyor. Bazı ülkelerin finansal desteği enerji tedarikçilerinden nihai kullanıcılara kaydırma seçeneklerini keşfetmesiyle, bu finansal destekleri yeniden yapılandırmayı amaçlayan ülkelerin sayısının giderek arttığını görüyoruz.

Enerji verimliliğini arttırma amacıyla doğrudan eylemler gerçekleştirmek için pek çok teknik çözüm halihazırda mevcut. Akıllı ölçüm ve faturalandırma kullanımı iyi bir örnek. Pek çok tüketici enerji faturasını 3 ayda bir ödüyor ve teknolojileri değiştirerek veya davranışları düzenleyerek daha büyük verimlilik sağlama olanaklarından haberdar değil. Nihai kullanıcılara sağlanan tüketim bilgisi, enerji kullanımının değişmesine yardımcı olabilir ve enerji verimliliğini geliştirebilir. Bazı ülkeler, hanelerdeki elektrik kullanımının yerel topluluklardaki benzer hanelerle karşılaştırılmasını sağlamak için enerji faturalarında hedeflenmiş analiz ve bilgiler sağlıyor. Diğer evler, akıllı telefonlar veya ev içerisindeki ekranlardan, ev sahibine fatura kesilmeden önce eylemlerini ve hareketlerini düzenleme olanağı sağlayan gerçek zamanlı bilgiyi tercih ediyor.

Tüketicilerin verimli buzdolaplarına ve klimalara yönelik güçlü talep sinyalleri de şirketleri yenilikçi ve daha enerji tasarruflu ürünler sunmaya yönlendirebilir.

Kimin dahil edilmesi ve bilgilendirilmesi gerekli?

Enerji verimliliği pek çoğunun yanı sıra hükümetleri, özel sektörü, uluslararası örgütleri, finansörleri ve sivil toplumları içeren pek çok paydaş bulunduran, parçalara ayrılmış bir alandır. Yüksek seviyeli hedeflerle, politikalarla, programlarla ve yatırımlarla bağlantılı bilinçli kararlar verebilmeleri için tüm paydaşlara veriler ve bilgiler sağlanmalıdır.

Kopenhag Merkezi, yüksek etkili yerlerin ana koordinasyon görevini yürüten güçlü bir konumdadır ve küresel, ulusal ve şehir seviyelerindeki enerji verimliliği eylemlerinin artmasını desteklemektedir. Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliğinin girişimi olan Herkes için Sürdürülebilir Enerji bağlamında , enerji verimliliği konusunda bir bilgi merkezi olarak görev yürütüyoruz. Bu bağlamda, diğer pek çok şeyin yanında Dünya Bankası’nın Sürdürülebilir Enerjiye İlişkin Düzenleyici Göstergeleri girişimi gibi bilgi kaynaklarının gelişimine katkıda bulunduk.

 Tim Farrell

Tim Farrell

Baş Danışman

Kopenhag Enerji Verimliliği Merkezi, Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) DTU Ortaklığının bir parçası

İlgili içerik

Haberler ve makaleler

Related infographics

İlgili yayınlar

Geographic coverage

Temporal coverage

kategorileri:
Avrupa Çevre Ajansı (AÇA)
Kongens Nytorv 6
1050 Kopenhag K
Danimarka
Telefon +45 3336 7100