Endüstri

Dili değiştir
Sayfa Son değiştirilme 2016.05.18 11:57
Avrupa endüstrisinin çevresel performansı son birkaç on yıllık dönemde iyileşmiştir. Değişiklikler birçok nedenden kaynaklanmaktadır: daha katı hale gelen yönetmelikler, enerji verimliliğindeki iyileşmeler, Avrupa endüstrisinin bazı ağır ve daha kirletici üretim tiplerinden uzaklaşması yönündeki genel eğilim ve şirketlerin çevresel etkilerinin azaltılmasını hedefleyen gönüllü programlara katılması. Bu gelişmelerin aksine; endüstri günümüzde hala sektör tarafından üretilen kirliliğin ve atıkların çevre üzerindeki olumsuz etkilerinin temel sorumlusudur.

Avrupa’nın endüstriyel sektörleri çok sayıda önemli ekonomik ve sosyal fayda sağlamaktadır: mal ve ürün üretmekte, istihdam yaratmakta ve vergi geliri sağlamaktadır. Ancak, Avrupa’nın en büyük endüstriyel tesisleri, temel hava kirleticilerinin ve sera gazlarının (GHG’ler) toplam emisyonlarında ve kirleticilerin suya ve toprağa salınması, atık üretimi ve enerji kullanımı da dahil diğer olumsuz çevre etkinlerinde çok önemli bir paya sahiptir.

AB politikaları

Sanayi, Avrupa ekonomisinin kilit bir bileşeni olmakla birlikte, aynı zamanda bir kirlilik kaynağıdır. Uzun yıllardır, çevre mevzuatı  bu kirliliğin insan sağlığı ve çevre üzerindeki olumsuz etkilerini sınırlamaktadır. Günümüzde sanayi kirliliğini sınırlandırmak üzere kullanılan AB politikaları şunları içermektedir:

  • Endüstriyel Emisyonlar Direktifi (IED) atmosferi, suyu ve toprağı kirleten emisyonları önleyebilmek ya da en aza indirebilmek adına yaklaşık 50.000 büyük sanayi tesisi için bir takım yükümlülükler tanımlamaktadır. IED ayrıca bu tesislerin atıkları azaltmasını da şart koşmaktadır. Bazı faaliyetler için, başka bir deyişle Büyük Yakma Tesisleri (LCP), atık yakma ve yardımcı yakma tesisleri, solvent kullanılan faaliyetler ve titanyum dioksit üretimi için, IED, belirli kirleticilere yönelik olarak AB çapında emisyon sınır değerleri belirlemektedir.
  • Orta Ölçekli Yanma Tesisleri (MCP) Direktifi, 2018 yılından itibaren nominal termal girişi 1 megawatt’a (MWth) eşit veya bundan daha fazla ve 50 MWth’dan daha az olan tesislerde yakıtların yanmasıyla ortaya çıkan sülfür dioksit (SO2), azot oksitler (NOX) ve toz emisyonlarını düzenleyecektir.
  • Eko-tasarım Çerçeve Direktifi, ev aletleri gibi ürünlerin, bilgi ve iletişim teknolojilerinin veya mühendislik alanının enerji verimliliğini iyileştirmek için AB ölçeğinde  kurallar tanımlamaktadır.
  • Avrupa Birliği Emisyon Ticaret Sistemi (EU ETS), hem 31 ülkedeki 12.000’den fazla elektrik üretimi ve imalat tesisinde, hem de havacılık alanında sera gazı (GHG) emisyonlarını azaltmaktadır. ETS, AB’ye ait sera gazı emisyonlarının %45’ini kapsamaktadır.
  • Su Çerçeve Direktifi Üye Devletlerin 'öncelikli maddeler' olarak tanımlanan kirleticilerden  kaynaklanan su kirliliğini giderek azaltmalarını şart koşmaktadır. Aynı zamanda Üye Devletlerin, daha tehlikeli bir kirletici ailesi olan 'öncelikli tehlikeli maddeler' grubundan kaynaklanan emisyonları, boşalmaları ve kayıpları durdurmalarını ya da aşamalı olarak azaltmalarını da şart koşmaktadır.
  • Şehir Atıkları Su Arıtım Direktifi, kentsel atık su  ve belirli diğer sanayi sektörlerinden kaynaklanan boşalmaların zararlı etkilerine karşı çevreyi korumaktadır.

 

Kamunun sanayi kirliliğine dair bilgilere erişimi son yıllarda kayda değer şekilde artmıştır. Özellikle Avrupa Kirletici Salınımı ve Aktarımı Kaydı (E-PRTR), büyük sanayi faaliyetlerinden kaynaklanan kirletici emisyonlarına ve aktarımlarına ait geniş kapsamlı bir kayıt sunmaktadır. Bu direktif havaya, suya ve toprağa salınan kirletici miktarının yanı sıra atıkların ve atık sudaki kirleticilerin tesis dışına aktarımıyla ilgili olarak 33 Avrupa ülkesinde 30.000’den fazla sanayi tesisine dair yıllık bilgiler barındırmaktadır.

 

Sürdürülebilirlik inisiyatifleri

Sanayinin çevre üzerindeki etkilerinin azaltılmasına yardımcı olacak sürdürülebilirlik kriterleri de uygulamaya koyuldu. Çevresel yönetim uygulamalarının Avrupa Eko-Yönetim ve Tetkik Programı (EMAS) ve ISO14001 aracılığıyla geniş çapta benimsenmesi , bu sanayi inisiyatiflerine örnek teşkil etmektedir.

Yasak gerekliliklerin ötesinde sosyal ve çevresel hedeflere ulaşabilmek adına Gönüllü Kurumsal Sosyal Sorumluluk (CSR) inisiyatifleri de uygulamaya koyulmuştur. Kimya sanayisine ait Sorumlu Bakım inisiyatifi, Küresel e-Sürdürülebilirlik İnisiyatifi (GeSI), Madencilik ve Metal Malzemeler Uluslararası Konseyi ve iş ağı CSR Europe, bunun örnekleri arasındadır.

Komisyon, AB politikası düzeyinde, bir Kurumsal Sosyal Sorumluluk stratejisi benimsemiştir. Uluslararası düzeyde, sosyal sorumluluğa yönelikISO 26000 standardı, işletmelerin ve kuruluşların nasıl sosyal anlamda sorumlu biçimde faaliyet gösterebileceklerine dair rehberlik etmektedir.

 EEA faaliyetleri

Avrupa Çevre Ajansı (EEA-AÇA) AB sanayisel kirlilik politikalarının uygulanmasını ve değerlendirilmesini desteklemektedir. Aynı zamanda, sektör kaynaklı çevre ve sağlığa yönelik etkilerin sınırlandırılmasına yönelik uzun vadeli stratejilerin geliştirilmesini de desteklemekteyiz.

Endüstriyel  emisyon verileri

AÇA, politika belirleyicilere değerlendirme ve bilgi sağlayarak, sanayinin çevre üzerindeki baskısının azaltılmasına yönelik yeni stratejiler geliştirme konusunda AB’yi desteklemektedir. Avrupa mevzuatı uyarınca raporlama yükümlülüklerinin bir parçası olarak Avrupa ülkeleri tarafından raporlanan verileri kullanılabilir kılmak, temel faaliyetlerimiz ve ürünlerimiz arasında yer almaktadır. Bu kapsamda şunlar dâhildir:

  • Büyük Yanma Tesisleri’ne (LCP) yönelik emisyon verileri, Avrupa Kirletici Salınımı ve Aktarımı Kaydı (E-PRTR) içeriğindeki bilgiler
  • Avrupa’nın Ozon Tüketen Madde (ODS) üretimi, ticareti ve tüketimine dair raporlama ve AB ODS Tüzüğü kapsamında AB firmaları tarafından sunulan en güncel verilerin sağlanması
  • AB’nin her yıl ODS’ye dair UNEP Montreal Protokolüne resmi olarak sunduğu bilgilerin derlenmesi
  • AB’nin Florlanmış gaz (F-gaz) kullanımına yönelik raporlama ve F-gaz Tüzüğü kapsamında AB firmaları tarafından ibraz edilen en güncel verilerin sağlanması
  • Üye Devletlerde AB Emisyon Ticaret Sistemi’nin (ETS) uygulanışına dair raporlama
  • sanayi emisyonlarıyla ilişkili verilere dair raporlama için ülkelere ve şirketlere pratik destek sağlama

 Raporlamayı düzene koyma

AÇA, sanayi emisyonlarını raporlamanın düzene koyulmasını desteklemeye yönelik inisiyatiflerin geliştirilmesinde AB’yi desteklemektedir. Farklı mevzuatlar çerçevesinde AB Üye Devletleri ve şirketler için sanayi bilgilerinin raporlanmasını uyumlu ve basit bir hale getirme inisiyatifleri de buna dâhildir.

 Değerlendirmeler ve raporlar

AÇA, Avrupa sanayi sektöründen kaynaklanan çevresel etkileri ele alan çok çeşitli değerlendirme raporları yayımlamaktadır. AÇA’nın beş yıllık ‘Avrupa’da çevre - durum ve genel bakış’ (SOER) raporları ve belirli birtakım raporlar bu kapsamda yer alır.

AÇA'nın sanayi kirliliği alanındaki faaliyetleri, Avrupa Hava Kirliliğini ve İklim Değişimini Azaltma Konu Merkezi (ETC/ACM) ve AÇA'nın ülke ağı (Eionet) ile yakın bir işbirliği içinde yürütülmektedir.

 Genel Bakış

Gelecekte daha yeşil bir Avrupa sanayi sektörüne geçiş, kaynaktaki kirliliğin denetimini güçlendiren entegre bir yaklaşım gerektirmektedir, ayrıca işletme uygulamalarını değiştirme ve yeni  teknolojiler uygulama konularında da teşvikler sağlamaktadır.

Politika belirleyiciler bunu, sanayisel kirliliğe ilişkin Avrupa’nın bilgi tabanını iyileştirmek için bir öncelik olarak değerlendirmektedir. Aarhus Konvansiyonuyla tutarlı olarak, 7. Çevre Eylem Programı kapsamında, kirlilik denetimi mevzuatının uygulanması hakkındaki bilgileri daha geniş ve etkin bir şekilde erişilebilir kılma hedefi yer almaktadır. IED, Üye Devletlerin sanayi tesislerine ilişkin daha fazla bilgiyi  paylaşmasını  gerektirir.

Güçlendirilmiş mevzuatın tam anlamıyla uygulanması, sanayi kaynaklı emisyonların daha iyi bir şekilde denetlenmesine yardımcı olacaktır.

  • Daha önceki Sanayisel Kirliliğin Önlenmesi ve Denetimi (IPPC) Direktifine kıyasla, IED, sanayinin nasıl faaliyet göstereceği hakkında daha katı denetimler sunacaktır. Bu denetimler, önceki IPPC Direktifine kıyasla daha geniş çapta sanayi faaliyetlerini kapsayan Mevcut En İyi Teknikler (BAT) ilkesine ve IED direktifindeki Emisyon Sınır Değerlerinin (ELV) uygulanmasına dayandırılacaktır ve bu özellikle LCP Direktifinden (2001/80/AT) daha katı değerler barındıran Büyük Yakma Tesisleri (LCPler) için geçerli olacaktır.
  • Orta Ölçekli Yakma tesisleri (MCP) Direktifi, temel hava kirleticileri SO2, NOX ve PM için kayda değer düzeyde yıllık emisyon azaltımları sunacaktır.

GHG emisyonları için, EU ETS, düşük karbon teknolojisinin sanayi sektöründe uygulanmasını hızlandıran kilit bir araç olarak tasarlanmıştır. 2020 yılında, EU ETS kapsamında yer alan sektörlerden kaynaklı emisyonlar, 2005 yılına kıyasla %21 daha düşük olacaktır. Ekim 2014 tarihli Avrupa Konseyi Sonuçları uyarınca,bu emisyonlar 2030 yılında %43 daha düşük olacaktır.

Komisyona ait, Kaynakları Verimli Kullanan Avrupa için Yol Haritası daha uzun vadede, Avrupa ekonomisinin 2050 yılına kadar nasıl sürdürülebilir kılınabileceğini özetlemektedir. Kaynak verimliliğini artırmanın ve kaynak kullanımıyla büyümeyi ayrıştırmanın yollarını sunarken, bir yandan da 2050 yılına kadar GHG emisyonlarını 1990 seviyelerinin aşağısında %80’e çekmenin bir yolunu sunarak herhangi bir teknolojiye 'takılı kalmaktan' kaçınmaktadır. 2015 yılında teklif edilen Döngüsel Ekonomi Paketi, üretimden ve tüketimden atık yönetimine ve ikincil ham madde piyasasına kadar tüm döngüyü kapsayan tedbirler içeren bir eylem programı sunmaktadır. Döngüsel ekonomiye dair rehberliğin ve suyun yeniden kullanımı hakkındaki en iyi uygulamaların ilgili IED Mevcut En İyi Teknikler referans dokümanlarına (BREF) dâhil edilmesi, bu tedbirler arasında yer almaktadır.

Şu anda bu Komisyon, E-PRTR Tüzüğü için Kurallara Dayalı Uygunluk ve performans Programı (REFIT) değerlendirmesi yürüterek mevzuatın amaca hangi oranda uygun olduğunu kontrol etmektedir. Değerlendirmenin 2016 sonuna kadar yayımlanması beklenmektedir. Ayrıca geniş çapta çevre mevzuatının gözetimine ve raporlanmasına yönelik Uygunluk Kontrolü yürütülerek, çevresel mevzuat bağlamında geliştirilmiş, düşük yüklü, yüksek etkili bir gözetim ve raporlama doğrultusunda katı tedbirlerin saptanmasına olanak sağlanmaktadır. Ek tedbirlere yönelik olası önerileri içeren sonuçların, 2017 sonuna kadar sunulması beklenmektedir.

 İlgili bağlantılar

Avrupa Kirletici Salınımı ve Aktarımı Kaydı (E-PRTR)

Büyük Yakma Tesisleri verileri

Avrupa Komisyonu  Çevre Genel Müdürlüğü – Sanayi Emisyonları

Avrupa Komisyonu  İklim Genel Müdürlüğü Faaliyetler - Stratejiler

Avrupa Hava Kirliliğini ve İklim Değişimini Azaltma Konu Merkezi (ETC/ACM)

İlgili içerik

Geographic coverage

Europe
Belge İşlemleri
Abonelikler
Raporlarımızı (basılı ve/veya elektronik) ve üç aylık bültenimizi almak için Üye ol
Bizi takip edin
 
 
 
 
 
Avrupa Çevre Ajansı (AÇA)
Kongens Nytorv 6
1050 Kopenhag K
Danimarka
Telefon +45 3336 7100