Persoonlijke hulpmiddelen

Kennisgevingen
Krijg meldingen over nieuwe rapporten en producten. Frequentie: 3-4 e-mails/maand.
Abonnementen
Abonneren om onze verslagen (op papier en/of in elektronische vorm) en onze driemaandelijkse elektronische nieuwsbrief te ontvangen.
Volg ons
Twitter icoon Twitter
Facebook icoon Facebook
YouTube-icoon YouTube kanaal
RSS-logo RSS-feed
Meer

Write to us Write to us

For the public:


For media and journalists:

Contact EEA staff
Contact the web team
FAQ

Call us Call us

Reception:

Phone: (+45) 33 36 71 00
Fax: (+45) 33 36 71 99


volgende
vorige
items

Ga naar inhoud. | Ga naar navigatie

Sound and independent information
on the environment

U bent hier: Home / Thema's / Afval en grondstoffen / Afval en grondstoffen

Afval en grondstoffen

Taal wijzigen:
Afval is een prangend milieu-, sociaal en economisch vraagstuk. Door de toenemende consumptie en het groeien van de economie worden nog steeds grote hoeveelheden afval geproduceerd – waardoor ook meer inspanningen nodig zijn ter vermindering en voorkoming van afval. Werd afval vroeger nog gewoon verwijderd, tegenwoordig wordt in toenemende mate erkend dat afval een hulpbron vormt, wat in het afvalbeheer tot uitdrukking komt in de verlegging van het zwaartepunt van verwijdering naar recycling en terugwinning.

Al naargelang het beheer ervan kan afval door emissies in de lucht, de bodem, oppervlaktewater en grondwater gevolgen hebben voor de gezondheid en het milieu. Afval kan echter ook verlies van grondstoffen (metalen en andere recycleerbare materialen) betekenen en heeft potentieel als energiebron.

Afval ontstaat in alle stadia van de levenscyclus van materialen:

  • winning (mijnafval);
  • productie en distributie (industrieel, gevaarlijk en verpakkingsafval);
  • consumptie van producten en diensten (stedelijk afval en afvalstoffen van elektrische en elektronische apparatuur);
  • behandeling (bv. scheidingsresiduen in recyclingfaciliteiten of afvalverbrandingsslakken).

Goed afvalbeheer draagt bij tot de bescherming van de volksgezondheid en komt ten goede aan het milieu, terwijl het tevens het behoud van natuurlijke hulpbronnen bevordert.

In 2008 werd in de EU per hoofd van de bevolking 5,2 ton afval geproduceerd. Bouw en afbraak, de winning van delfstoffen en fabricageactiviteiten dragen het meest aan de afvalberg bij, maar per jaar produceert elke EU-burger ook nog eens rond 444 kg huishoudelijk afval.

Daarvoor waren de toenemende consumptie en de trend in de richting van kleinere huishoudens factoren die de hoeveelheid huishoudelijk afval in sterke mate deden groeien. Inmiddels lijkt het er evenwel op dat deze factoren geleidelijk aan losgekoppeld raken van de productie van huishoudelijk afval: de hoeveelheid huishoudelijk afval per hoofd van de bevolking in de EU-27 heeft zich tussen 1999 en 2010 gestabiliseerd. Tussen de lidstaten is er sprake van grote verschillen met betrekking tot de ontwikkeling van de afvalproductie en de omvang ervan.

In de EU heeft op het gebied van afvalbeheer een duidelijke ommekeer plaatsgevonden. In 2010 werd een groot deel (37%) van het vaste stedelijke afval (dat 10% van de totale hoeveelheid afval in de EU uitmaakt) nog op de stortplaats verwijderd. Tegenwoordig gaat de trend meer in de richting van recycling en compostering (38%) en verbranding met energieterugwinning (21%) in plaats van scheiding van afvalstromen.

Recycling is goed voor het milieu doordat minder afval wordt gestort, zodat ook minder vervuilende emissies ontstaan. Tevens draagt recycling ertoe bij te voorzien in de vraag naar grondstoffen voor de economische productie, waardoor de behoefte aan winning en verwerking van nieuwe delfstoffen wordt beperkt.

Het recyclen van afvalstoffen heeft daarnaast belangrijke economische en sociale voordelen: het zorgt voor economische groei, stimuleert innovatie, schept werkgelegenheid en helpt de beschikbaarheid van kritieke grondstoffen te garanderen. Recycling is bovendien van essentieel belang voor een Europese en mondiale beleidsprioriteit: de overgang naar een groene economie die welvaart genereert én een gezond milieu en sociale rechtvaardigheid voor de huidige en toekomstige generaties waarborgt.

De afvalrichtlijnen van de EU ontmoedigen het storten van afval en bevorderen het recyclen en terugwinnen van afvalstoffen. Een andere factor die bijdraagt tot het toenemende economische belang van recycling is de sterk gestegen vraag naar grondstoffen, met name in de opkomende economieën in Azië.

EU-beleid

In de meest recent ingevoerde wetsinstrumenten en strategieën van de EU wordt prioriteit gegeven aan de ontkoppeling van economische groei enerzijds en de afvalproductie en milieugevolgen anderzijds. Voorbeelden hiervoor zijn de kaderrichtlijn afval (2008/98/EG), de thematische strategie inzake afvalpreventie en afvalrecycling en het zesde milieuactieprogramma van de Europese Gemeenschap.

De kaderrichtlijn afval voorziet in het algemene regelgevingskader voor afvalpreventie en ‑beheer in de EU. In de richtlijn worden fundamentele concepten gedefinieerd en zijn beginselen van het afvalbeheer vastgelegd, zoals de afvalhiërarchie (zie figuur 1), waarin afvalpreventie de voorkeur geniet.

Figuur 1: afvalhiërarchieWaste Prevention	(Preventie), Preparing for Re-use (Hergebruik), Recycling	(Recycling), Other Recovery (Verwerking), Disposal (Verwijdering)

Figuur 1: afvalhiërarchie

Volgens de kaderrichtlijn afval zijn de lidstaten van de EU verplicht om uiterlijk op 12 december 2013 afvalpreventie-programma’s vast te stellen. Het EEA is uitgenodigd om de door de lidstaten geboekte vooruitgang op het gebied van de voltooiing en uitvoering van deze programma’s in kaart te brengen.

In de kaderrichtlijn afval zijn ambitieuze doelstellingen neergelegd voor huishoudelijk papier-, metaal-, kunststof- en glasafval en voor bouw- en sloopafval.

In de EU-wetgeving worden ook strenge eisen aan afvalstort en –verbranding gesteld: de meeste afvalverwerkingsactiviteiten worden geregeld bij de stortrichtlijn (1999/31/EG), de richtlijn afvalverbranding (2000/76/EG), en de richtlijn inzake industriële emissies (2010/75/EU). Voor bijzondere afvalstromen (bv. verpakkingsafval, autowrakken en afgedankte elektrische en elektronische apparatuur) is de afvalhiërarchie vertaald naar concrete streefdoelen voor recycling en/of terugwinning.

Door een op een levenscyclusbenadering gebaseerd beleid kan worden gewaarborgd dat het alle effecten "van wieg tot graf" worden beoordeeld en kan worden voorkomen dat bepaalde effecten buiten beeld raken doordat zij naar andere landen of andere stadia van de productie/consumptie worden verplaatst.

Activiteiten van het EEA

De afvalevaluaties door het EEA zijn erop gericht de ontwikkeling van beleid voor duurzame consumptie en productie te ondersteunen, onder meer door de uitvoering van thematische strategieën inzake het duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen, afvalpreventie en recycling, en van het Stappenplan voor efficiënt hulpbronnengebruik in Europa.

De activiteiten van het EEA strekken zich onder meer uit tot:

De EEA-werkgroep inzake duurzame consumptie en productie is verantwoordelijk voor de activiteiten van het agentschap met betrekking tot afval. De activiteiten worden uitgevoerd in samenwerking met het European Topic Centre on Sustainable Consumption and Production (ETC/SCP) en onder medewerking van het EEA-landennetwerk, Eionet. Eurostat verzamelt gegevens op afvalgebied en verzorgt sinds 2008 de website Environmental Data Centre on Waste.

Vooruitzichten

Het EEA steunt de Europese Commissie, Europees Parlement, de EEA-lidstaten en de medewerkende landen bij het opstellen van een reeks nieuwe afvalindicatoren en een concept voor de evaluatie van afvalpreventieprogramma's. Tevens legt het de laatste hand aan de recente analyse van afvalstortbelastingen, grensoverschrijdend vervoer van afvalstoffen en het recyclingpotentieel van kritieke metalen in e-afval in Europa. Deze activiteiten zullen bijdragen tot een betere tenuitvoerlegging van het afvalbeleid in de EU. Afval geniet bovendien hoge prioriteit in de projecten van het EEA voor internationale samenwerking met Europese nabuurschapslanden.

Geographical coverage

[+] Show Map

Opmerkingen

Meld je nu aan
Krijg meldingen over nieuwe rapporten en producten. Momenteel hebben we 32988 abonnees. Frequentie: 3-4 e-mails / maand.
Bekendmakingen archief
Volg ons
 
 
 
 
 
Europees Milieuagentschap (EMA)
Kongens Nytorv 6
1050 Kopenhagen K
Denemarken
Telefoon: +45 3336 7100