Tnaqqis fl-art u fil-ħamrija minħabba l-attivitajiet tal-bniedem

Biddel il-lingwa
Article Ippubblikat 14 Dec 2015 Mibdul l-aħħar 15 Sep 2016, 10:50 AM
L-art u l-ħamrija huma essenzjali għas-sistemi naturali u għas-soċjetà umana, iżda l-attivitajiet tal-bniedem jheddu l-funzjonament tar-riżorsi globali tal-art, fosthom il-ħamrija. Għaliex qiegħed jiġri dan? X'qiegħda tagħmel l-Ewropa biex twaqqfu? L-2015 hija s-Sena Internazzjonali tal-Ħamrija, u għalhekk qegħdin nagħmlu dawn il-mistoqsijiet lil Geertrui Louwagie, maniġer tal-proġett għall-valutazzjonijiet u għar-rapportar dwar il-ħamrija fl-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent.

 Image © Roger Langohr

X'inhuma l-kwistjonijiet li qegħdin jiffaċċjaw l-art u l-ħamrija?

L-art u l-ħamrija huma riżorsi finiti u mhux rinnovabbli, li jkomplu jiddegradaw, li dan jaffettwa l-kapaċità tagħhom li jiffunzjonaw u jipprovdu servizzi. It-tkabbir tal-ikel, il-produzzjoni tal-bijomassa u tal-bijokarburanti, il-ħżin tal-karbonju, l-ospitar tal-bijodiversità tal-ħamrija, il-filtrazzjoni tal-ilma u r-riċiklaġġ tan-nutrijenti, u l-provvista ta' materja prima qegħdin taħt pressjoni dejjem ikbar. Il-wirt naturali u arkeoloġiku tal-ħamrija qiegħed ukoll f'periklu.

Għadd ta' proċessi jikkontribwixxu għal din id-degradazzjoni inkluż l-erożjoni tal-ħamrija, it-tnaqqis tal-materja organika tal-ħamrija, il-kontaminazzjoni tal-ħamrija u l-issiġillar tal-ħamrija (ħamrija koperta minn uċuħ impervji, imsejħa wkoll impermeabbiltà.) Dawn qegħdin jiġu kkawżati minħabba attivitajiet tal-bniedem bħat-teħid ta' art, l-intensità ta' l-użu ta'l-art (fost oħrajn riflessa fl-ammont ta' nutrijenti użati fuq art rurali) u l-abbandun ta'l-art. Kull proċess għandu impatt fuq id-dimensjonijiet prinċipali ta' l-art: il-kopertura ta' l-art/l-użu ta' l-art, il-veġetazzjoni u l-ħamrija. Dawn jiddeterminaw il-ħażniet u l-funzjonament tar-riżorsi ta' l-art, u l-flussi derivati ta' prodotti u ta' servizzi. Jaffettwaw ukoll il-valur intrinsiku ta' l-art u l-kontribut tagħha għall-benesseri tal-bniedem.

X'qiegħed isir biex jiġu indirizzati dawn il-kwistjonijiet?

L-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-Nazzjonijiet Uniti sejrin jistabbilixxu miri għall-isforz globali biex jiġu indirizzati problemi relatati mal-art u mal-ħamrija. F'dan il-kuntest, fl-2012 ġiet introdotta l-Inizjattiva Globali dwar l-Indikaturi ta' l-Art biex jiġi żviluppat sett ta' indikaturi tal-art li jistgħu jinġabru mid-dinja kollha li huma paragunabbli fit-tul. L-inizjattiva, li inizjalment kienet tiffoka fuq id-drittijiet ta' l-art, għandha wkoll l-għan li tinfluwenza l-aġenda globali wara l-2015. Madanakollu, il-komponent ambjentali ma kienx ġie inkluż fl-indikaturi ssuġġeriti. Biex tikkoreġi dan, l-EEA u l-Istitut għall-Istudji Avvanzati dwar is-Sostenibbiltà pproponew indikaturi tal-art u tal-ħamrija biex jiġu ssorveljati l-kisbiet ta' l-SDGs f'termini ta' tibdil fil-kopertura tal-art/l-użu tal-art, il-produttività tal-art u l-karbonju organiku fil-ħamrija.

Kif tikkontribwixxi l-EEA għal din il-ħidma?

Il-ħidma tagħna tikkontribwixxi għall-iżvilupp tal-politika ta' l-UE dwar l-art u l-ħamrija. Il-valutazzjoni Ewropea riċenti tal-kapaċità tal-ħamrija li tipprovdi servizzi ta' l-ekosistema hija eżempju wieħed. Il-Programm ta' Ħidma Pluriennali tagħna jittratta wkoll l-effiċjenza fl-użu tar-riżorsi tal-art u valutazzjoni tal-ekosistemi u kontabilità tal-kapital.

L-effiċjenza fl-użu tar-riżorsi tal-art tistudja l-bilanċ bejn il-provvista tal-art u d-domandi funzjonali fuqha. Tirrikonoxxi li l-art hija finita u mhux rinnovabbli, u tqis kif it-tibdil fil-kopertura ta' l-art, pereżempju għal skopijiet infrastrutturali u industrijali, jaffettwa s-servizzi li l-art tista' toffri. Tinkludi wkoll ir-riċiklaġġ ta' l-art bħala tweġiba għat-teħid ta' l-art, tippromwovi l-użu mill-ġdid ta' art li tkun ġiet żviluppata iżda li tkun ġiet abbandunata.

Ħidma fuq il-bilanċ tan-nutrijenti fil-ħamrija bħalma huma n-nitroġenu u l-fosfru, kif ukoll metalli bħal ram, żingu, kadmju u ċomb tikkontribwixxi għall-valutazzjoni ta' l-ekosistema u għall-proġetti ta' kontabilità tal-kapital ta' l-EEA. Il-baġits ta' l-UE u nazzjonali kienu ġew stmati fl-2014, u attwalment qegħdin jiġu eżaminati l-eċċessi tat-tagħbijiet kritiċi ta' depożizzjoni ta' emissjonijiet ta' l-ammonja fir-rigward tal-bijodiversità, il-lixxivjazzjoni u l-iskular tan-nitroġenu u tal-fosfru fir-rigward ta' l-ilma ta' taħt l-art u tal-wiċċ, u t-teħid ta' kadmju fir-rigward tal-kwalità ta' l-ikel.

L-EEA trid data armonizzata dwar dawn il-kwistjonijiet, li twassal għal data paragunabbli tal-pajjiżi fl-Ewropa kollha. Għalhekk, tikkoopera maċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka (JRC), li jiġbor data dwar il-ħamrija taħt il-mandat taċ-Ċentru Ewropew tad-Data dwar il-Ħamrija. Id-data dwar l-art tiġi minn osservazzjonijiet satellitari minn Corine Land Cover (CLC) u minn Saffi b'Riżoluzzjoni Għolja (HRLs), inkluż l-impermeabbiltà.

Biex tiżdied il-viżibbiltà ta' l-art u tal-ħamrija, l-EEA ħolqot ukoll raggruppament tematiku ta' indikaturi. Attwalment dan jinkludit-teħid ta' l-art, l-impermeabbiltà, il-ġestjoni ta' siti kontaminati u l-frammentazzjoni ta' l-art u tinkludi indikaturi li ġejjin minn ħidma dwar it-tibdil fil-klima fosthom il-materja organika fil-ħamrija, l-erożjoni tal-ħamrija u l-kontenut ta' ilma fil-ħamrija.

U rigward il-politika dwar l-art u l-ħamrija?

Il-politika ta' l-UE li hija rilevanti għall-art u għall-ħamrija hija frammentata u d-dispożizzjonijiet eżistenti fil-politiki ambjentali, agrikola jew reġjonali la huma koordinati u lanqas komprensivi. L-Istrateġija Tematika għall-Ħamrija tal-2006 hija dokument ta' gwida, li jispjega l-ħtieġa għal azzjoni ulterjuri biex jiġi żgurat livell għoli ta' protezzjoni tal-funzjonijiet tal-ħamrija u l-użu sostenibbli tal-ħamrija. Madanakollu, Direttiva Qafas dwar il-Ħamrija, li ġiet proposta fl-2006, ġiet irtirata s-sena li għaddiet.

Il-Kummissjoni Ewropea qiegħda tippjana li tistudja l-politika eżistenti ta' l-UE u dik nazzjonali li hija rilevanti għall-ħamrija, l-effikaċja u l-koerenza tagħhom, u kwalunkwe nuqqas li jista' jkun hemm. Dan huwa bi tweġiba ghas-Seba' Programm ta' Azzjoni Ambjentali, li fih l-UE timpenja ruħha li tuża u tiġġestixxi l-art b'mod sostenibbli u tipproteġi l-ħamrija, u ssib l-aħjar modi kif dan jintlaħaq abbażi tal-prinċipji ta' proporzjonalità u ta' sussidjarjetà.

B'mod globali, l-Istati Membri tan-NU huma mistennija jaqblu dwar l-SDGs f'Settembru. Bil-formulazzjoni attwali, l-art u l-ħamrija huma inklużi f'diversi miri. Madanakollu, it-treġġigħ lura tax-xejra tat-telf ta' riżorsi tal-art u tal-ħamrija fuq livell globali jiddependi mill-implimentazzjoni tal-SDGs fuq livell nazzjonali u subnazzjonali.

Geertrui Louwagie

Intervista ppubblikata fil-ħarġa Nru 2015/2 tal-bullettin ta’ l-EEA, Ġunju 2015.

Geographic coverage

Austria, Belgium, Bulgaria, Croatia, Cyprus, Czech Republic, Denmark, Estonia, Finland, France, Germany, Greece, Hungary, Ireland, Italy, Latvia, Lithuania, Luxembourg, Malta, Netherlands, Poland, Portugal, Romania, Slovakia, Slovenia, Spain, Sweden, United Kingdom
Dokument ta’ Azzjonijiet
Aġenzija Ewropea għall-Ambjent (EEA)
Kongens Nytorv 6
1050 Kopenħagen K
id-Danimarka
Telefown: +45 3336 7100