Il-ġestjoni sostenibbli hija l-qofol għal foresti b'saħħithom fl-Ewropa

Biddel il-lingwa
Article Ippubblikat 18 Apr 2016 Mibdul l-aħħar 15 Sep 2016, 10:50 AM
Il-foresti fl-Ewropa jipprovduna b'servizzi essenzjali: arja nadifa, ilma nadif, ħażna tal-karbonju naturali, injam, ikel u prodotti oħra. Huma l-kenn ta' ħafna speċi u ħabitats. Tkellimna dwar l-isfidi li jaffaċċjaw il-foresti ta’ l-Ewropa ma' Annemarie Bastrup-Birk, esperta tal-foresti u l-ambjent fl-Aġenzija Ewropea ta’ l-Ambjent.

 Image © Juan Carlos Farias Pardo, Environment & Me /EEA

Għaliex il-foresti huma daqshekk importanti għas-saħħa tal-ambjent tagħna?

Il-foresti jipprovdu ħafna servizzi vitali ta’ l-ekosistema għall-ambjent u l-klima. Pereżempju, jgħinu jirregolaw il-klima tagħna u jsostnu l-baċiri ta’ l-iskular, billi jipprovduna b'ilma nadif. Jgħinu jnaddfu l-arja li aħna nieħdu man-nifs. It-tkabbir fl-istokk tal-foresti jgħin jaqbad ammonti kbar ta' diossidu tal-karbonju mill-atmosfera. Jgħinu wkoll jippriżervaw u jipproteġu l-bijodiversità peress li ħafna speċi jgħixu u jiddependu mill-foresti. Huma riżors ekonomiku importanti wkoll, mhux biss għall-produzzjoni ta’ l-injam, iżda wkoll bħala riżorsi oħrajn użati għall-mediċini u prodotti oħrajn. Il-foresti għandhom rwoli importanti oħra għall-benesseri u r-rikreazzjoni tal-bniedem.

Fl-Ewropa, l-erja totali koperta mill-foresti fil-verità qed tiżdied, prinċipalment minħabba l-politiki tal-afforestazzjoni u l-konverżjoni ta' art agrikola abbandunata f'foresti. Il-foresti jkopru iktar minn 40% tas-superfiċje tal-art totali fi 33 pajjiż membru u sitt pajjiżi li qegħdin jikkooperaw tal-Aġenzija Ewropea ta’ l-Ambjent.

Madankollu, is-saħħa tal-foresti hija kwistjoni globali u l-erja totali tal-foresti qed tonqos fid-dinja. U l-Ewropej għandhom impatt fuq id-deforestazzjoni globali. Aħna nimportaw prodotti agrikoli, kif ukoll prodotti ta’ l-injam li huma l-kawżi prinċipali tad-deforestazzjoni globali li prinċipalment taffettwa l-foresti tropikali u boreali.

L-erja totali koperta mill-foresti mhix l-uniku indikatur li għandu jitqies.

Liema sfidi prinċipali jaffaċċjaw il-foresti fl-Ewropa?

Il-foresti fl-Ewropa jaffaċċjaw ħafna sfidi, inkluż it-telf tal-ħabitats u riskji ogħla relatati ma' speċi invażivi, tniġġiż u tibdil fil-klima. Iż-żieda ta’ l-użu mill-bnedmin għal diversi attivitajiet, il-kostruzzjoni tan-netwerks tat-trasport u l-espansjoni urbana qed jeżerċitaw pressjoni fuq il-foresti. Il-frammentazzjoni, meta foresti kbar jispiċċaw maqsumin f'ħafna rqajja' iżgħar li jkunu jinsabu bejn l-art agrikola jew l-iżvilupp urban, b'mod ċar taffettwa l-foresti u l-ispeċi dipendenti mill-foresti.

Dawn il-kwistjonijiet huma analizzati fir-rapport li jmiss tagħna dwar l-istat u x-xejriet ta’ l-ekosistemi tal-foresti tal-Ewropa, li sejjer jiġi ppubblikat iktar tard dan ix-xahar. Ir-rapport jikkonferma li rridu nipproteġu lill-foresti tagħna u niżguraw ġestjoni sostenibbli ta’ l-ekosistemi tal-foresti, mhux biss għall-produzzjoni ta’ l-injam, iżda wkoll meta nużaw il-foresti tagħna għal servizzi tal-ekosistema vitali oħrajn essenzjali għall-benesseri tagħna.

Għaliex huwa daqshekk importanti li nsostnu u nipproteġu lill-foresti tagħna?

Storikament, il-foresti huma l-ħabitat naturali għal partijiet kbar ta’ l-Ewropa u jipprovdu servizzi essenzjali għall-ambjent u l-benesseri tagħna. Huma rikki ħafna fir-rigward tal-bijodiversità u huma essenzjali għall-isforzi tagħna fis-sostenn ta’ l-ħabitats naturali fl-Ewropa.

Tul dawn l-aħħar snin, is-sensibilizzazzjoni lejn l-importanza tagħhom qed tikber f'diversi diskussjonijiet ta' politika, speċjalment issa bil-ftehim COP 21 ta' Pariġi, fejn il-foresti kienu parti integrali tat-taħdidiet dwar il-klima. Meta niġu għas-sekwestru tal-karbonju u l-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima, il-foresti forsi huma l-uniku strument naturali li nistgħu niġġestixxu. Nistgħu nkabbruhom u naqtgħuhom. M'għandniex dan il-kontroll bl-oċeani pereżempju.

Sa liema punt it-tibdil fil-klima jhedded lill-foresti tagħna?

Nafu li se jitħalla impatt fuqhom, iżda ma nafux kif u sa liema punt eżattament. It-tibdil fil-klima jista' jkollu effetti kemm pożittivi kif ukoll negattivi. Jekk ikun hemm klima iktar sħuna, it-tkabbir tas-siġar probabbilment jiżdied u jista' jkun riżultat pożittiv fir-rigward tal-produzzjoni ta’ l-injam. Tista' taffettwa wkoll il-linja tas-siġar, li tista' timxi iktar ma’ l-altitudni u lejn it-tramuntana. Fl-istess ħin, il-foresti jistgħu jaffaċċjaw numru miżjud ta' theddid, fir-rigward ta' patoġeni, mard, pesti u speċi iktar invażivi.

Pereżempju, minħabba l-perjodi tar-rebbiegħa u s-sajf iktar sħan u xotti, il-ħanfusa ta’ l-injam Ewropea (European spruce bark beetle - Ips typographus) għandha perjodu ta' żvilupp iqsar u tkun kapaċi tipproduċi diversi drabi waqt l-istaġun u żżid in-numri tagħhom.

Il-bidliet fil-kundizzjonijiet tal-klima jistgħu jagħmlu l-foresti iktar vulnerabbli fost temp iktar estrem. Il-bidliet fit-tendenzi tax-xita (iktar xita jew iktar nixfa) jistgħu jirriżultaw f'li speċi ta' siġar eżistenti jiġu sostitwiti minn speċijiet oħrajn li huma iktar kapaċi li jgħixu u jifjorixxu fil-kundizzjonijiet klimatiċi l-ġodda.

Għalkemm il-biċċa l-kbira tan-nirien fil-foresti fl-Ewropa huma kkawżati minn nies, in-nixfiet estremi u l-kundizzjonijiet xotti jistgħu jżidu r-riskju ta' nar fil-foresti, speċjalment fin-nofsinhar ta’ l-Ewropa. U dawn in-nirien jistgħu jkunu devastanti għall-ekosistemi tal-foresti.

X'qed jagħmlu l-UE u ż-ŻEE biex jindirizzaw dawn l-isfidi?

Il-ġestjoni tal-foresti tibqa' responsabbiltà nazzjonali. Bħalissa qiegħed isir proċess Ewropew biex jiġu stabbiliti ċerti kriterji u linji gwida dwar kif l-aħjar nieħdu ħsieb il-foresti fl-Ewropa. Għalkemm m'hemm l-ebda politika dwar il-foresti ta’ l-UE, l-Unjoni Ewropea (UE) trid tappoġġja u timplimenta ġestjoni sostenibbli tal-foresti fl-Ewropa u tipproteġi u tippriżerva l-funzjonijiet multipli tal-foresti. Għal dan il-għan, l-UE adottat Strateġija dwar il-Foresti ġdida li ħarġet f'Settembru 2013. L-istrateġija tipprova tippromwovi koordinazzjoni aħjar bejn il-partijiet ikkonċernati kollha involuti.

L-Aġenzija tipproduċi valutazzjonijiet biex tikkontribwixxi għall-bażi ta’ l-għarfien dwar il-foresti ta’ l-Ewropa u tqajjem sensibilizzazzjoni lejn l-isfidi li jaffaċċjaw il-foresti, filwaqt li tidentifika prospetti futuri. Għal dan il-għan, aħna nikkollaboraw mill-qrib maċ-Ċentru tar-Riċerka Konġunta tal-Kummissjoni Ewropea u ma’ l-Eurostat. Naħdmu wkoll ma' Copernicus, il-Programm Ewropew ta' Osservazzjoni tad-Dinja, li jidentifika foresti u tipi ta' foresti bħala parti mis-servizz tiegħu ta' monitoraġġ ta’ l-art. Barra minn hekk, nikkoordinaw mal-aġenziji tan-NU u ma' organizzazzjonijiet internazzjonali oħra biex nikkondividu d-data. Permezz tal-imsieħba u l-ħila esperta ambjentali estensiva tagħna, aħna nistgħu norbtu l-foresti ma' kwistjonijiet ambjentali oħrajn, bħall-klima, l-agrikoltura, it-trasport u l-bijodiversità u għalhekk nifformulaw fehim komprensiv u aħjar tal-pressjonijiet ta’ l-ekosistemi tal-foresti.

Annemarie Bastrup-Birk

Intervista ppubblikata fil-Bulettin taż-ŻEE edizzjoni 1/2016, datata Marzu 2016

Geographic coverage

Austria, Belgium, Bulgaria, Croatia, Cyprus, Czech Republic, Denmark, Estonia, Finland, France, Germany, Greece, Hungary, Iceland, Ireland, Italy, Latvia, Liechtenstein, Lithuania, Luxembourg, Malta, Netherlands, Norway, Poland, Portugal, Romania, Slovakia, Slovenia, Spain, Sweden, Switzerland, Turkey, United Kingdom
Dokument ta’ Azzjonijiet
Filed under:
Aġenzija Ewropea għall-Ambjent (EEA)
Kongens Nytorv 6
1050 Kopenħagen K
id-Danimarka
Telefown: +45 3336 7100