Græn ráð

Breyta tungumáli

Lærðu hvernig má draga úr áhrifum daglegra athafna þinni á umhverfið hvort sem þú ert heima við, í vinnu eða á ferðalagi.

« Previous 100 items 1 2

Mundu að skila inn gamla bílrafgeyminum um leið og þú kaupir nýjan. — Jul 15, 2008: Leitaðu ráða hjá réttum yfirvöldum. Þau benda þér e.t.v. á sérstakar móttökustöðvar eða verkstæði sem endurvinna eða farga rafhlöðum með réttum aðferðum.
Losaðu þig við eiturefni á réttan hátt! — Jul 15, 2008: Besta aðferðin til að losna við málningu er að skila henni til sérhæfðrar endurnýtingarstöðvar. Ef þú kemst ekki á slíka stöð skaltu láta málninguna þorna og setja í hana sag eða kattaskít áður en þú setur hana í sorptunnuna. Ekki hella henni í niðurfallið því hún er eitruð og veldur skaða í skólphreinsistöðvum.
Olíuleki? — Jul 15, 2008: Vissir þú að mestöll olíumengun hafanna er af mannavöldum á landi en ekki vegna olíu sem stór olíuskip hafa losað?
Gefðu gömlu fötin til góðgerðarstofnana eða aðila sem taka á móti þeim. — Jul 15, 2008: Gömlu fötin þín öðlast framhaldslíf; annaðhvort verða þau notuð af öðrum eða verða tætt og endurnýtt sem hráefni í vefjarefni eða umbúðir.
Hugsaðu þig vel um áður en þú kaupir fleiri leikföng handa börnunum. — Jul 15, 2008: Leikföngum er oft fleygt eftir stuttan tíma. Veldu vönduð og endingargóð leiköng sem börn geta tekið við hvert af öðru. Ef þú selur gömul leikföng á flóamarkaði fá þau aftur hlutverk og gleðja bæði börnin og þig.
Ef þú fleygir einhverju: Gerðu það rétt. — Jul 15, 2008: Farðu með rafeindasorpi á móttökumiðstöðvar eða til seljandans svo að hann geti meðhöndlað það eða komið því í endurvinnslu. Raf- og rafeindatæki innihalda margskonar eiturefni. Frá miðju ári 2005 eru öll aðildarríki ESB skyldug að koma upp móttökukerfum fyrir þessa tegund sorps.
Ertu að fara í ferðalag? — Jul 15, 2008: Ef þú ekur í stað þess að velja lest eða rútu: vertu rausnarlegur og bjóddu öðrum far. Ef þú flytur fólk sem annars hefði ekið ertu búinn að fækka bílunum á veginum um einn.
Passaðu upp á línurnar og vertu vistvænn líka! — Jul 15, 2008: Styttri ferðir en 3 km taka e.t.v. skemmri tíma ef þú gengur, hjólar eða ferð jafnvel með strætisvagni. Ef börnin koma með, er upplagt að taka með hjólabretti, sippuband, línuskauta eða svokölluð buggyboards. Mundu hvað það var gaman að vera barn.
Gefðu gott fordæmi! — Jul 15, 2008: Vertu börnunum góð fyrirmynd og farðu gangandi eða hjólandi í vinnuna ef þess er kostur. Hvettu þau til að ganga, hjóla eða taka strætó í og úr skóla dag hvern! Það er gott fyrir heilsu þeirra og umhverfið.
Sameinist um bíla! — Jul 15, 2008: Ef þú býrð fjarri skólanum skaltu, í stað þess að aka börnunum til og frá skóla daglega, beita þér fyrir því að foreldrar skiptist á að aka. Þannig sparast tími og eldsneyti og að auki er það vistvænt.
Hafðu réttan þrýsting í hjólbörðunum. — Jul 15, 2008: Við það slitna þeir minna og endast lengur. Þannig sparast fé og dýrmæt hráefni: Það þarf 27 lítra af hráolíu til að framleiða einn hjólbarða. Ef of lítið loft er í börðunum, eykst eldsneytiseyðslan um allt að 10%. Athugaðu þrýstinginn a.m.k. mánaðarlega. Það tekur ekki nema nokkrar mínútur.
Leyfðu öðrum að aka með þér! — Jul 15, 2008: Ef þú kemst ekki hjá að aka til vinnu: Kannaðu möguleika á sameiginlegum akstri með vinnufélögum.
Hægðu á þér! — Jul 15, 2008: Aktu með jöfnum hraða og fylgstu með því sem framundan er. Forðastu eins og hægt er skyndilega hraðaaukningu og hemlun. Við það minnkar eldsneytiseyðslan.
Láttu fagmann skipta um olíu fyrir þig. — Jul 15, 2008: Láttu skipta um olíu á smurstöð. Þar verður séð um að olían komist í endurvinnslu.
Veldu vistvænan ferðamáta! — Jul 15, 2008: Þróunarlönd hagnast að jafnaði lítið á ferðamannastraumnum. Aðeins um 30% af eyðslu ferðamanna verður eftir í landinu. Í sumum löndum er lögð áhersla á vistvæna ferðamennsku. Þau lönd er hægt að finna í katalóg ESB á www.eco-label.com.
Ef þú ferðast í flugi ættir þú að kolefnisjafna það. — Jul 15, 2008: Mörg flugfélög og ferðaskrifstofur bjóða kolefnisjöfnun.
Finndu upp á nýjungum! — Jul 15, 2008: Mæltu með því á vinnustað þínum að komið verði upp sjálfbærri stefnu hvað varðar viðskiptaferðir. Þú getur keypt kolefnisjöfnun fyrir ferðir, fækkað fundum sem krefjast ferðalaga með video-fundum og ráðstefnum, eða með því að panta svefnpláss í næturlest.
Sendu vistvænar kveðjur með tölvupóstinum. — Jul 15, 2008: Ef þú bætir við einni stuttri setningu: 'Sýndu plánetunni okkar vinsemd og prentaðu ekki þennan tölvupóst nema nauðsyn krefji', frétta fleiri af áhuga þínum og þannig er hægt að bjarga fleiri trjám!
Prentaðu minna! — Jul 15, 2008: Hvettu samstarfsfólk á skrifstofunni til að prenta líka á baksíðurnar og að prenta minna með því að geyma tölvupósta og viðhengi. Þú gætir einnig reynt að venja fólk á að nota ekki pappír. Kannanir sýna að pappírsnotkun á skrifstofum eykst um 20% árleg og að sú tækni að geyma upplýsingar á vefnum eykur í raun pappírsnotkunina. Að jafnaði eyðir hver starfsmaður 50 A4 síðum á dag. Gætir þú ekki dregið úr pappírsnotkun þinni.
Sparaðu pappír: Stilltu prentarann fyrir prentun á báðar síðurnar. — Jul 15, 2008: Einnig er hægt að prenta báðum megin á blaðið, ef hægt er að lesa það. Hjá EEA var farið að stilla prentarana fyrir prentun báðum megin. Pappírsnotkunin minnkaði um u.þ.b. 17% frá 2004 til 2005.
Endurnotaðu pappírinn! — Jul 15, 2008: Í stað þess að nota nýjar arkir fyrir grófvinnu, er ráð að skrifa á baksíðu prentaðra arka. Notaðu endurunninn pappír. Mundu! Hvert tonn af endurunnum pappír bjargar 17 trjám miðað við pappír sem unnin er úr nýju hráefni.
Fjárfestu í einkabolla! — Jul 15, 2008: Kauptu þér bolla til að nota á skrifstofunni í stað einnota pappírs- eða plastbikara. Ef þú drekkur 2 kaffibolla á dag, eru það samtals um 400 plastbikarar á ári.
Kauptu í stórum umbúðum! — Jul 15, 2008: Gerðu tillögu um það á vinnustaðnum að hætt verði að nota smápakkningar af kaffi, sykri, rjóma og tei og í staðinn komi stór ílát sem allir taki úr. Það verður ódýrara og dregur úr notkuninni.
Notaðu leikfangamiðlun: Ef engin er í grenndinni: Stofnaðu hana! — Jul 15, 2008: Í stað þess að kaupa ný leikföng er ráðlegt að stofna leikfangamiðlun nokkurra vinafjölskyldna. Börnin gleðjast vegna hins mikla úrvals og hvert leikfang verður notað af mörgum börnum. Það dregur úr umhverfisálaginu.
Mannleg umsvif framleiða 6 gigatonn af koldíoxíði á ári, — Jul 15, 2008: en jörðin ræður aðeins við endurvinnslu þriggja gigatonna. Afgangurinn hleðst upp í andrúmsloftinu ár frá ári og við það aukast gróðurhúsaáhrifin. Mundu að draga úr orkunotkuninni.
Minnkaðu hitann! — Jul 15, 2008: Þægilegur herbergishiti er 19 °C, en 15 °C er alveg rétti hitinn í svefnherberginu og þú sefur betur. Mundu að lækka hitann eða skrúfa fyrir hann ef þú ert að fara í ferðalag.
Til að lækka orkreikning heimilisins, — Jul 15, 2008: skaltu auka afköst ofnanna í íbúðinni með því að setja upp álplötur eða -skinnur bakvið þá, því við það endurkastast hitinn inn í herbergin.
Láttu ekki kæliskáp eða frysti standa nærri ofni, — Jul 15, 2008: t.d. veggofni. Sama gildir um eldavélar og jafnvel suðurglugga, því við það eykst rafmagnseyðslan.
Ef ísskápurinn eða frystirinn er gamall, — Jul 15, 2008: verður að afþíða a.m.k. á hálfsárs fresti. Betra er þó að kaupa nýjan skáp eða frysti með sjálfvirkri afþýðingu því þeir nýta flestir rafmagnið allt að helmingi betur
Fylltu frystinn! — Jul 15, 2008: Sparaðu rafmagnið með því að hafa hann fullan. Það þarf minna til að halda frostinu í fullum frysti en tómum. Ef hann er ekki fullur er ráð að setja í hann plastflöskur með vatni eða jafnvel gömul dagblöð - þar til þú þarft á rýminu að halda.
Hreinsaðu pípulögnina aftan á kæliskápnum — Jul 15, 2008: svo að hitinn dreifist betur. Þannig nýtir skápurinn rafmagnið betur. Ef leiðslurnar eru ekki hreinar kann rafmagnseyðslan að aukast um allt að 30%.
Besti hiti fyrir ísskáp er á bilinu 1 - 4 °C — Jul 15, 2008: og rétt er að stilla frystinn á -18 °C. Hvert stig undir þessu hitastigi hefur engin áhrif á hve lengi maturinn geymist, en hinsvegar eykst rafmagnseyðslan um 5% við hvert stig. Hafðu hitamæla í kæliskápnum og frystinum til að fylgjast með!
Þýddu mat með því að taka hann út úr frystinum kvöldið áður — Jul 15, 2008: og settu hann í kæliskápinn eða láttu hann einfaldlega liggja á eldhúsborðinu. Afþýðingu í örbylgjuofni ætti að forðast því það er orkusóun!
Lækkaðu hitann á hitastilli vatnshitarans — Jul 15, 2008: Hann þarf ekki að vera hærri en 60 °C. Það sama gildir um ketil í tengslum við miðstöðvarhitun. Mundu að 70% orkunotkunar heimilanna í ESB felst í upphitun þeirra og 14% í viðbót í hitun vatns.
Gleymdu ekki að slökkva ljósin. — Jul 15, 2008: Með því að slökkva 5 ljós í forstofu og herbergjum húss - þegar þeirra er ekki þörf - er hægt að spara 60 evrur á ári! Það samsvarar u.þ.b. 400 kg CO2 losun á ári.
Slökktu ljósin áður en þú ferð í frí. — Jul 15, 2008: Til að spara rafmagn verður þú að muna að taka eins mörg tæki úr sambandi eins og hægt er áður en þú ferð. Tæki sem enn eru tengd halda áfram að eyða rafmagni jafnvel þótt slökkt sé á þeim.
Slökktu á tölvunni áður en þú ferð úr skrifstofunni — Jul 15, 2008: til að fara í mat eða á langa fundi. Þannig er hægt að minnka daglega notkun um allt að 20%. Jafnvel þótt þú þurfir ekki sjálfur að borga rafmagnsreikninginn, ættir þú að hugsa um umhverfismálin.
Tengdu rafeindatækin í dagstofunni — Jul 15, 2008: (sjónvarpstækið, DVD spilarann, stereo kerfið) við eitt fjöltengi. Þegar tækin eru ekki í notkun slekkur þú á fjöltenginu og sparar rafmagn sem svarar allt að 10% (u.þ.b. 200 000 W á ári). Tæki sem stillt eru á bið (standby) eyða þónokkru rafmagni.
Gleymdu ekki að taka hleðslutækið úr sambandi — Jul 15, 2008: þegar þú ert búinn að hlaða farsímann eða fartölvuna. Ef þú skilur hleðslutækið eftir í sambandi, heldur það áfram að eyða rafmagni.
Reyndu að kæla íbúðina án þess að nota loftkælinguna. — Jul 15, 2008: Loftkæling getur hækkað rafmagnsreikninginn um 33%. Vifta notar einn tíunda þess rafmagns sem samsvarandi loftkæling þarf.
Keyptu rafmagn af öðrum orkusala ef það er hægt, — Jul 15, 2008: Flyttu þig til orkusala sem selur rafmagn sem að hluta til er framleitt úr endurnýtanlegum orkumiðli. Það sendir réttu skilaboðin til orkufyrirtækja.
Notaðu ekki forþvottarstillinguna á þvttavélinni. — Jul 15, 2008: Nútíma þvottavélar eru þannig að hægt er að sleppa þessu stigi, og við það sparast 15% þeirrar orku sem annars myndi þurfa.
Bakaðu tvennt í einu! — Jul 15, 2008: Þegar bökuð er lítil kaka er skynsamlegt að nota ofninn til að baka eitthvað annað um leið, t.d. epalböku. Þannig sparast 50% rafmagns eða gass!
Slökktu á hellunni eða bakarofninum nokkrum mínútum — Jul 15, 2008: áður en maturinn/baksturinn er tilbúinn því þannig er hægt að nota afgangshitann.
Til að spara orku við eldunina, — Jul 15, 2008: skaltu skera grænmetið í smábita til að stytta suðutímann. Þegar grænmeti er soðið eða gufusoðið er rétt að sjóða vatnið fyrst í katli en ekki á hellunni. Notaðu ekki meira vatn en nauðsynlega þarf.
Straujaðu í einu lagi allt sem þarf að strauja — Jul 15, 2008: frekar en eitt stykki í einu. Þannig sparast sá hiti sem þarf til að hita upp straujárnið í hvert skipti sem þú þarft að nota það.
Notaðu hitabrúsa til að spara orku. — Jul 15, 2008: Þegar þú sýður vatn til að laga heitan drykk, reyndu að sjóða ekki nema það sem þú þarft í það skiptið, eða helltu því sem umfram er í hitabrúsa til að eiga heitt vatn í næstu lögun!
Hafðu lok á pottunum meðan þú ert að elda. — Jul 15, 2008: Þannig sparast allt að fjórðungur þeirrar orku sem þarf til að laga réttinn. Þrýstipottar og gufupottar eru jafnvel enn betri; Þeir geta sparað um 70%!
Láttu skoða vatnshitarann einu sinni á ári — Jul 15, 2008: til að ganga úr skugga um að hann eitri ekki loftið í húsinu eða eyði of mikilli orku. Láttu skipta um hann á 15 ára fresti - til að hafa gagn af tækniframförum sem gera nýja hitara orkunýtnari.
Skiptu yfir í LED kastaraperur. — Jul 15, 2008: Þær endast næstum því í 100 000 klukkustundir. LED perur endast því áratugum saman án sóunar eða mengunar.
Skiptu um gamla tölvuskjáinn á skrifstofunni — Jul 15, 2008: og fáðu þér orkunýtnari LCD skjá. Ef þú notar skjáinn í allt að átta stundir á dag, getur þú sparað allt að 100 000 W á ári.
Sorpið okkar getur búið til ljós, — Jul 15, 2008: rafmagn, hita og jafnvel störf! Mundu eftir að endurnýta það sem þú þarft ekki lengur.
Farðu að hreyfa þig: Hjólaðu, gakktu eða taktu strætó! — Jul 15, 2008: Við það batnar heilsan og umhverfisálag þitt minnkar. Mundu að fyrir hvern lítra eldsneytis sem brennur í bílvélinni þinni, fara meira en 2,5 kg af CO2 út í loftið.
Ætlar þú í langferð? Veldu ferðamátann af skynsemi. — Sep 30, 2008: Meðalbíllinn (nýr) gefur frá sér 160 g/km af CO2 jafngildi fyrir hvern farþega, flugvél 100 - 250 g/km, strætisvagn 40 - 80 g/km og járnbrautarlest 40 - 160g/km. Ef þú ekur í fólksbíl skaltu taka með eins marga farþega og hægt er til að minnka CO2 losun pr. farþega.
Einmanalegt að aka í vinnuna? — Jul 15, 2008: Ef vinnufélagar sameinast um bíl minnkar umhverfisálagið, peningar sparast og menn njóta samverunnar. Kynntu þér hverjir vinnufélaganna búa í grenndinni og þið getið skipst á um að aka.
Ertu að hugsa um að kaupa nýjan bíl? — Jul 15, 2008: Hví ekki kaupa bíl af nýrri kynslóð? Tvinnbíl notar um 20 - 30% minna eldsneyti og losar miklu minna CO2 en venjulegir bílar. Hvað mælir þá á móti því að minnka mengun og spara jafnframt fjármuni?
Láttu ekki bílvélina hitna í lausagangi á köldum vetrardögum. — Jul 15, 2008: Það er óhætt að aka af stað þótt vélin sé enn köld og þú sparar eldsneyti.
Ætlar fjölskyldan í helgarferð? — Jul 15, 2008: Til að komast hjá umferðarhnútum og streitu sem þeim fylgir, svo ekki sé minnst á mengunina, hví ekki hugleiða aðra ferðamáta? Þegar allt kemur til alls eru lestirnar þægilegri.
Ferðist með ábyrgðartilfinningu! — Jul 15, 2008: Fljúgðu ekki nema fjarlægðin sé meiri en 700 km. Annars skaltu taka lestina. Flugi yfir Atlantshafið fylgir næstum helmingur þeirrar CO2 losunar sem tengist til jafnaðar hverjum einstaklingi á einu ári vegna annarra þarfa hans, eins og t.d. lýsingar, upphitunar og bílferða.
Enn ein viðskiptaferðin í flugi? — Jul 15, 2008: Vendu þig á að athuga alltaf fyrst hvort mögulegt er að koma á síma- eða videofundi og sleppa viðskiptaferðinni.