Προσωπικά εργαλεία

Κοινοποιήσεις
Πάρτε τις κοινοποιήσεις σχετικά με τις νέες εκθέσεις και τα προϊόντα. Συχνότητα:3-4 μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου / μήνα
Συνδρομές
Εγγραφή για να λαμβάνετε τις εκθέσεις μας (σε έντυπη ή/και ηλεκτρονική μορφή) και το τριμηνιαίο ηλεκτρονικό ενημερωτικό δελτίο μας.
Ακολουθήστε μας
ΕικονίδιοTwitter Twitter
Facebook εικονίδιο Facebook
YouTube εικονίδιο YouTube channel
RSS λογότυπο RSS Feeds
Περισσότερα

Write to us Write to us

For the public:


For media and journalists:

Contact EEA staff
Contact the web team
FAQ

Call us Call us

Reception:

Phone: (+45) 33 36 71 00
Fax: (+45) 33 36 71 99


επόμενο
προηγούμενο
στοιχεία
Βρίσκεστε εδώ: Αρχική Σελίδα / Θεματικές ενότητες / Απόβλητα και υλικοί πόροι / Απόβλητα και υλικοί πόροι

Απόβλητα και υλικοί πόροι

Αλλαγή γλώσσας
Το ζήτημα των αποβλήτων αποτελεί επιτακτικό περιβαλλοντικό, κοινωνικό και οικονομικό πρόβλημα. Η αυξανόμενη κατανάλωση και η αναπτυσσόμενη οικονομία συνεχίζουν να παράγουν μεγάλες ποσότητες αποβλήτων, ενώ απαιτούνται μεγαλύτερες προσπάθειες για τη μείωση και την πρόληψή τους. Ενώ στο παρελθόν τα απόβλητα θεωρούνταν απορρίψιμα, σήμερα αναγνωρίζονται ολοένα περισσότερο ως πόρος. Το γεγονός αυτό αντικατοπτρίζεται στη μεταστροφή της διαχείρισης αποβλήτων από τη διάθεση στην ανακύκλωση και την ανάκτηση.

Ανάλογα με τη διαχείρισή τους, τα απόβλητα μπορούν να επηρεάσουν την υγεία του ανθρώπου αλλά και του περιβάλλοντος, μέσω εκλύσεων στον αέρα, το έδαφος, τα επιφανειακά και τα υπόγεια ύδατα. Όμως μπορεί, επίσης, να ισοδυναμούν με απώλεια υλικών πόρων (μέσω μετάλλων και άλλων ανακυκλώσιμων υλικών), και έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιηθούν ως ενεργειακός πόρος.

Απόβλητα δημιουργούνται σε όλα τα στάδια του κύκλου ζωής των υλικών:

  • εξόρυξη (εξορυκτικά απόβλητα),
  • παραγωγή και διανομή (βιομηχανικά, επικίνδυνα απόβλητα και απορρίμματα συσκευασίας),
  • κατανάλωση προϊόντων και υπηρεσιών (δημοτικά απόβλητα και απορρίμματα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού),
  • επεξεργασία (π.χ. υπολείμματα διαλογών από μονάδες ανακύκλωσης ή σκωρία αποτεφρωτήρα).

Η σταθερή διαχείριση αποβλήτων μπορεί να προστατεύσει τη δημόσια υγεία και να ωφελήσει το περιβάλλον, στηρίζοντας παράλληλα τη διατήρηση φυσικών πόρων.

Το 2008, η ΕΕ παρήγαγε περίπου 5,2 τόνους αποβλήτων κατά κεφαλήν. Οι κατασκευαστικές και κατεδαφιστικές, οι εξορυκτικές και λατομικές και οι μεταποιητικές δραστηριότητες είναι αυτές που συμβάλλουν τα μέγιστα, αλλά κάθε χρόνο, κάθε πολίτης της ΕΕ παράγει επίσης περίπου 444 κιλά οικιακών απορριμμάτων.

Στο παρελθόν, η αυξανόμενη κατανάλωση και η τάση μετάβασης προς μικρότερα νοικοκυριά υπήρξαν σημαντικοί παράγοντες παραγωγής δημοτικών απορριμμάτων. Ωστόσο αυτοί οι παράγοντες φαίνεται να αποσυνδέονται από την παραγωγή δημοτικών απορριμμάτων: η κατά κεφαλήν παραγωγή δημοτικών απορριμμάτων στην ΕΕ των 27 σταθεροποιήθηκε από το 1999 έως το 2010. Τα κράτη μέλη διαφέρουν σημαντικά τόσο ως προς την αύξηση όσο και την έκταση της παραγωγής απορριμμάτων.

Η ΕΕ έχει πραγματοποιήσει σαφή μεταστροφή όσον αφορά τη διαχείριση αποβλήτων. Το 2010, μεγάλο τμήμα (37%) των δημοτικών στερεών αποβλήτων (που αντιπροσωπεύουν το 10% των συνολικών αποβλήτων που παράγονται στην ΕΕ) οδηγούνταν σε χώρους υγειονομικής ταφής. Αντιθέτως, σήμερα η τάση υπαγορεύει την ανακύκλωση/ κομποστοποίηση (38%) ή την αποτέφρωση με ανάκτηση ενέργειας (21%), για διαφορετικές επιμέρους κατηγορίες αποβλήτων.

Η ανακύκλωση ωφελεί το περιβάλλον με τον διαχωρισμό των αποβλήτων από όσα καταλήγουν στους χώρους υγειονομικής ταφής, μειώνοντας έτσι τις ρυπαντικές εκπομπές. Επίσης συμβάλλει στην κάλυψη της ζήτησης της οικονομικής παραγωγής για υλικά, περιορίζοντας την ανάγκη για εξόρυξη και καθαρισμό πρωτογενών υλικών.

Η ανακλύκλωση επίσης προσφέρει σημαντικά οικονομικά και κοινωνικά οφέλη: δημιουργεί οικονομική ανάπτυξη, προάγει την καινοτομία, δημιουργεί θέσεις απασχόλησης και εξασφαλίζει τη διαθεσιμότητα πόρων καθοριστικής σημασίας. Η ανακύκλωση είναι ζωτική για μια σημαντική προτεραιότητα ευρωπαϊκής και παγκόσμιας πολιτικής: τη μετάβαση σε μια πράσινη οικονομία που δημιουργεί ευημερία, ενώ διατηρεί ένα υγιές περιβάλλον και κοινωνική δικαιοσύνη για τις σημερινές και τις μελλοντικές γενιές.

Οι οδηγίες της ΕΕ για τα απόβλητα αποτρέπουν την υγειονομική ταφή και προωθούν την ανακύκλωση/ ανάκτηση αποβλήτων. Ένας ακόμη παράγοντας για την αυξανόμενη οικονομική σπουδαιότητα της ανακύκλωσης είναι η κατακόρυφη αύξηση στη ζήτηση για υλικά, ιδιαίτερα στις ταχύτατα αναπτυσσόμενες ασιατικές οικονομίες.

Πολιτικές της ΕΕ

Οι πιο πρόσφατες νομοθετικές πράξεις και στρατηγικές της ΕΕ δίνουν προτεραιότητα στην πρόληψη των αποβλήτων, αποσυνδέοντας την παραγωγή αποβλήτων από την οικονομική ανάπτυξη και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Παραδείγματα αποτελούν η αναθεωρημένη οδηγία-πλαίσιο για τα απόβλητα (ΟΠΑ) (2008/98/ΕΚ), η θεματική στρατηγική για την πρόληψη και την ανακλύκλωση των αποβλήτων και το έκτο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (ΠΔΠ).

Το ΠΔΠ παρέχει το γενικό πλαίσιο για την πρόληψη και τη διαχείριση αποβλήτων στην ΕΕ. Εισάγει και ορίζει βασικές έννοιες και παραθέτει αρχές για τη διαχείριση αποβλήτων, όπως η ιεράρχηση των αποβλήτων (Εικ. 1), όπου προτιμώμενη επιλογή είναι η πρόληψη της παραγωγής αποβλήτων.

Waste hierarchy

Εικόνα 1: Ιεράρχηση αποβλήτων

Το ΠΔΠ υποχρεώνει τα κράτη μέλη να καταρτίσουν προγράμματα πρόληψης αποβλήτων το αργότερο μέχρι τις 12 Δεκεμβρίου 2013. Ο ΕΟΠ καλείται να ελέγξει την πρόοδο των χωρών αναφορικά με την ολοκλήρωση και εφαρμογή αυτών των προγραμμάτων.

Το ΠΔΠ θέτει φιλόδοξους στόχους σχετικά με την ανακύκλωση οικιακών απορριμμάτων χαρτιού, μετάλλου, πλαστικού και γυαλιού, καθώς και κατασκευαστικών και κατεδαφιστικών αποβλήτων.

Η νομοθεσία της ΕΕ επίσης θέτει αυστηρές προϋποθέσεις για χώρους υγειονομικής ταφής και αποτεφρωτήρες: οι περισσότερες δραστηριότητες επεξεργασίας αποβλήτων υπάγονται στην οδηγία περί υγειονομικής ταφής των αποβλήτων (1999/31/ΕΚ), την οδηγία περί αποτέφρωσης αποβλήτων (2000/76/ΕΚ) και την οδηγία περί βιομηχανικών εκπομπών (2010/75/ΕΕ). Όσον αφορά ειδικές επιμέρους κατηγορίες αποβλήτων (π.χ. απορρίμματα συσκευασίας, οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους και απόβλητα ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού), η ιεράρχηση αποβλήτων έχει αποτυπωθεί σε συγκεκριμένους στόχους για την ανακύκλωση ή/ και την ανάκτηση.

Η προσέγγιση κύκλου ζωής στη χάραξη πολιτικών εξασφαλίζει την εκτίμηση των επιπτώσεων απαρχής μέχρι τέλους και αποφεύγει την «απόκρυψη» επιπτώσεων με τη μετάθεσή τους σε άλλες χώρες ή άλλα στάδια της παραγωγής/ κατανάλωσης.

Δραστηριότητες του ΕΟΠ

Οι αξιολογήσεις αποβλήτων του ΕΟΠ στόχο έχουν να ενισχυθεί η ανάπτυξη πολιτικών για βιώσιμη κατανάλωση και παραγωγή, περιλαμβάνοντας την υλοποίηση θεματικών στρατηγικών για τη βιώσιμη χρήση φυσικών πόρων, την πρόληψη των αποβλήτων και την ανακύκλωση, καθώς και τον χάρτη πορείας για μια αποδοτική, από πλευράς πόρων, Ευρώπη.

Οι δραστηριότητες περιλαμβάνουν:

Η ομάδα βιώσιμης κατανάλωσης και παραγωγής του ΕΟΠ ηγείται των εργασιών του ΕΟΠ σχετικά με τα απόβλητα. Οι δραστηριότητες πραγματοποιούνται σε συνεργασία με το ευρωπαϊκό θεματικό κέντρο διαχείρισης πόρων και αποβλήτων (ETC/SCP)του ΕΟΠ και σε συνεργασία με το δίκτυο χωρών του ΕΟΠ (Eionet). Η Eurostat συλλέγει δεδομένα για τα απόβλητα, και από το 2008 φιλοξενεί το κέντρο περιβαλλοντικών δεδομένων σχετικά με τα απόβλητα.

Προοπτικές

Ο ΕΟΠ θα προσφέρει στήριξη στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, καθώς και σε κράτη μέλη και συνεργαζόμενες χώρες του ΕΟΠ, παρέχοντας αρκετούς νέους δείκτες αποβλήτων και μια έννοια για την αναθεώρηση προγραμμάτων πρόληψης αποβλήτων. Επίσης, θα οριστικοποιήσει μια πρόσφατη ανάλυση για τους φόρους υγειονομικής ταφής, τις διασυνοριακές μεταφορές αποβλήτων, καθώς και για το δυναμικό όσον αφορά τους πόρους σημαντικών μετάλλων στα ηλεκτρονικά απόβλητα στην Ευρώπη. Αυτές οι δραστηριότητες θα συμβάλουν στην καλύτερη υλοποίηση των πολιτικών περί αποβλήτων στην ΕΕ. Τα απόβλητα αποτελούν, επίσης, έναν από τους τομείς υψηλής προτεραιότητας στα έργα διεθνούς συνεργασίας του ΕΟΠ με χώρες που καλύπτονται από την ευρωπαϊκή πολιτική γειτονίας.

Geographical coverage

[+] Show Map

Ενέργειες Εγγράφων

Σχόλια

Εγγραφείτε τώρα!
Πάρτε τις κοινοποιήσεις σχετικά με τις νέες εκθέσεις και τα προϊόντα. Αυτή τη στιγμή έχουμε 33017 συνδρομητές. Συχνότητα: 3-4 e-mails / μήνα.
Αρχείο Ανακοινώσεων
Ακολουθήστε μας
 
 
 
 
 
Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος (ΕΟΠ)
Kongens Nytorv 6
1050 Copenhagen K
Δανία
Τηλέφωνο: + +45 3336 7100