Προσωπικά εργαλεία

Κοινοποιήσεις
Πάρτε τις κοινοποιήσεις σχετικά με τις νέες εκθέσεις και τα προϊόντα. Συχνότητα:3-4 μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου / μήνα
Συνδρομές
Εγγραφή για να λαμβάνετε τις εκθέσεις μας (σε έντυπη ή/και ηλεκτρονική μορφή) και το τριμηνιαίο ηλεκτρονικό ενημερωτικό δελτίο μας.
Ακολουθήστε μας
ΕικονίδιοTwitter Twitter
Facebook εικονίδιο Facebook
YouTube εικονίδιο YouTube channel
RSS λογότυπο RSS Feeds
Περισσότερα

Write to us Write to us

For the public:


For media and journalists:

Contact EEA staff
Contact the web team
FAQ

Call us Call us

Reception:

Phone: (+45) 33 36 71 00
Fax: (+45) 33 36 71 99


επόμενο
προηγούμενο
στοιχεία
Βρίσκεστε εδώ: Αρχική Σελίδα / ΣΗΜΑΤΑ ΕΟΠ – Κάθε ανάσα που παίρνουμε / Σήματα 2012 / Άρθρα / Ο δρόμος προς την παγκόσμια βιωσιμότητα

Ο δρόμος προς την παγκόσμια βιωσιμότητα

Αλλαγή γλώσσας
Τα 40 χρόνια περιβαλλοντικής διακυβέρνησης μας βοήθησαν να δημιουργήσουμε θεσμούς για την καλύτερη κατανόηση και αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προβλημάτων. Είκοσι χρόνια μετά τη Συνάντηση Κορυφής της Γης του 1992, οι ηγέτες του κόσμου συναντιούνται και πάλι στο Ρίο ντε Τζανέιρο για να ανανεώσουν την παγκόσμια δέσμευση για την πράσινη οικονομία και να βελτιώσουν την παγκόσμια διακυβέρνηση.
India

India  Image © Thinkstock

Η πρώτη συνάντηση της διεθνούς κοινότητας για την από κοινού εξέταση των παγκόσμιων περιβαλλοντικών και αναπτυξιακών αναγκών πραγματοποιήθηκε στη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Ανθρώπινο Περιβάλλον (Στοκχόλμη, 1972). Το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον (UNEP) που γιορτάζει την 40ή επέτειο το 2012 ιδρύθηκε ύστερα από τη Διάσκεψη αυτή, όπως ιδρύθηκαν επίσης Υπουργεία Περιβάλλοντος σε πολλές χώρες του κόσμου.

Πολλοί αποδίδουν διαφορετικές έννοιες στη βιώσιμη ανάπτυξη. Ωστόσο, υπάρχει ένας ορισμός-ορόσημο από το 1987 που την περιγράφει ως εξής: «Ανάπτυξη που ικανοποιεί τις ανάγκες του παρόντος χωρίς να διακυβεύεται η ικανότητα των μελλοντικών γενεών να ικανοποιήσουν τις δικές τους ανάγκες» [έκθεση της Επιτροπής Brundtland με τίτλο «Our Common Future» (Το κοινό μας μέλλον)]. Αυτές οι «ανάγκες» δεν αποτελούν απλώς οικονομικά συμφέροντα, αλλά τα περιβαλλοντικά και κοινωνικά θεμέλια που στηρίζουν την παγκόσμια ευημερία.

Τον Ιούνιο του 1992 συναντήθηκαν στο Ρίο ντε Τζανέιρο οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων 172 χωρών για τη Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη. Το μήνυμά τους ήταν σαφές: «οι απαραίτητες αλλαγές δεν θα επέλθουν παρά μόνο με αλλαγή στάσης και συμπεριφοράς εκ μέρους μας». Η Διάσκεψη Κορυφής του 1992 υπήρξε η κρίσιμη καμπή που εισήγαγε αποφασιστικά τα θέματα του περιβάλλοντος και της ανάπτυξης στον δημόσιο διάλογο.

Η «Συνάντηση Κορυφής της Γης» έθεσε τις βάσεις για πολλές βασικές διεθνείς συμφωνίες σχετικά με το περιβάλλον:

  • Ατζέντα 21 — Σχέδιο δράσης για τη βιώσιμη ανάπτυξη,
  • Διακήρυξη του Ρίο για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη,
  • Δήλωση Αρχών για τα Δάση,
  • Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για τις Κλιματικές Μεταβολές,
  • Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τη Βιοποικιλότητα,
  • Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για την Καταπολέμηση της Ερημοποίησης.


Ακριβώς 20 χρόνια μετά την ιστορική Διάσκεψη του Ρίο, ηγέτες από όλο τον κόσμο συναντιούνται και πάλι για να συζητήσουν και να αποφασίσουν τις επόμενες κινήσεις τους. Η Συνάντηση Κορυφής της Γης του 2012 θα είναι η τέταρτη ανάλογη διάσκεψη και αποτελεί ακόμη ένα ορόσημο στις διεθνείς προσπάθειες για την επίτευξη της βιώσιμης ανάπτυξης. Η πράσινη οικονομία και η παγκόσμια περιβαλλοντική διακυβέρνηση βρίσκονται στην κορυφή της ημερήσιας διάταξης.

«Μιλώ εκ μέρους του μισού πληθυσμού της γης. Εμείς είμαστε η σιωπηλή πλειοψηφία. Μας προσφέρατε μια θέση σε αυτή την αίθουσα, όμως τα συμφέροντά μας δεν έχουν τεθεί επί τάπητος. Τι χρειάζεται για να συμμετέχει κανείς σ’ αυτό το παιχνίδι; Να ανήκει σε ομάδες πίεσης; Να ασκεί εταιρική επιρροή; Να έχει χρήματα; Όλη μου τη ζωή βρίσκεστε σε διαπραγματεύσεις. Στο μεταξύ, δεν εκπληρώσατε δεσμεύσεις, δεν επιτύχατε στόχους και δεν τηρήσατε υποσχέσεις.»

Anjali Appadurai,
φοιτητής του College of the Atlantic, μιλώντας εκ μέρους μη κυβερνητικών οργανώσεων νέων στις 9 Δεκεμβρίου 2011 στο Ντέρμπαν της Νοτίου Αφρικής

Τελευταία ημέρα της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Κλίμα

Δεν υπάρχει γρήγορος και εύκολος δρόμος προς τη βιωσιμότητα. Η μετάβαση απαιτεί συλλογική προσπάθεια από υπεύθυνους χάραξης πολιτικών, επιχειρήσεις και πολίτες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικών καλούνται να προσφέρουν κίνητρα για την προώθηση της καινοτομίας ή την παροχή στήριξης σε επιχειρήσεις που ασκούν δραστηριότητες φιλικές προς το περιβάλλον.

Σε άλλες περιπτώσεις, οι καταναλωτές ίσως επιβαρυνθούν με επιπλέον έξοδα που συνδέονται με πιο βιώσιμες παραγωγικές διαδικασίες. Επίσης, ίσως χρειαστεί να γίνουν πιο απαιτητικοί απέναντι στους κατασκευαστές των προτιμώμενων προϊόντων τους ή να επιλέξουν πιο βιώσιμα προϊόντα. Οι εταιρείες ίσως χρειαστεί να αναπτύξουν καθαρές παραγωγικές διαδικασίες και να προχωρήσουν στην παγκόσμια εξαγωγή τους.

Πολύπλοκα προβλήματα, πολύπλοκες λύσεις

Η πολυπλοκότητα των παγκόσμιων δομών για τη λήψη αποφάσεων αντικατοπτρίζει την πολυπλοκότητα που συναντούμε στο περιβάλλον. Είναι δύσκολο να βρεθούν οι ισορροπίες ανάμεσα στη νομοθεσία, τις πρωτοβουλίες του ιδιωτικού τομέα και τις επιλογές των καταναλωτών. Είναι εξίσου δύσκολο να βρεθεί το «σωστό επίπεδο» που πρέπει να επιδιώξουμε, είτε σε τοπική είτε σε παγκόσμια κλίμακα.

Η περιβαλλοντική πολιτική είναι αποδοτικότερη όταν η χάραξη και η υλοποίησή της πραγματοποιούνται σε διαφορετικές κλίμακες, και το «σωστό επίπεδο» ποικίλλει ανάλογα με το θέμα. Ας δούμε το παράδειγμα της διαχείρισης υδάτων. Το γλυκό νερό αποτελεί τοπικό πόρο που υπόκειται σε παγκόσμιες πιέσεις.

Copyright: Thinkstock

Η διαχείριση υδάτων στις Κάτω Χώρες, για παράδειγμα, πραγματοποιείται από τοπικές αρχές, όμως υπόκειται στην εθνική και την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Οι ολλανδικές αρχές διαχείρισης υδάτων δεν καλούνται απλώς να αντιμετωπίσουν τοπικά θέματα και να παρακολουθούν τι συμβαίνει στις ανάντη χώρες. Το φαινόμενο της υπερθέρμανσης του πλανήτη αναμένεται να προκαλέσει άνοδο της στάθμης της θάλασσας, γεγονός που σημαίνει ότι τα ολλανδικά συμβούλια διαχείρισης υδάτων πρέπει να ξεκινήσουν τον ανάλογο προγραμματισμό.

Οι περισσότερες υφιστάμενες πολιτικές και θεσμοί, περιλαμβανομένου του UNEP, θεσπίστηκαν επειδή οι τοπικές ή εθνικές λύσεις δεν επαρκούσαν για την αντιμετώπιση των προβλημάτων και ο παγκόσμιος ή διεθνής συντονισμός αναμενόταν να αποφέρει καλύτερα αποτελέσματα. Το UNEP δημιουργήθηκε μετά τη Διάσκεψη της Στοκχόλμης, καθώς οι συμμετέχοντες συμφώνησαν ότι κάποια περιβαλλοντικά ζητήματα θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν καλύτερα σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ανάγκη για ανανέωση δεσμεύσεων

Copyright: ShutterstockΣήμερα, το παγκόσμιο εμπόριο μας επιτρέπει να απολαμβάνουμε τομάτες και μπανάνες όλο το χρόνο, καθώς και προϊόντα που περιέχουν συστατικά με προέλευση από όλο τον κόσμο. Αυτές οι συνδέσεις προσφέρουν πολλά πλεονεκτήματα, όμως μπορούν να επιφέρουν και κινδύνους. Η ρύπανση που προκαλεί κάποιος μπορεί να καταλήξει στο δικό μας σπίτι. Αυτές οι συνδέσεις έχουν την έννοια ότι δεν μπορούμε να παραβλέπουμε τη δική μας ευθύνη για την προστασία του παγκόσμιου περιβάλλοντος.

Η Σύμβαση-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για τις Κλιματικές Μεταβολές (UNFCCC) υπήρξε μία από τα επιτεύγματα της Συνάντησης Κορυφής της Γης του Ρίο του 1992. Στόχος της είναι η σταθεροποίηση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου που συμβάλλουν στις κλιματικές μεταβολές. Η επιτυχία πολλών διεθνών συμβάσεων όπως η UNFCCC εξαρτάται από τη δέσμευση των εμπλεκόμενων μερών. Δυστυχώς, εάν ο αριθμός των εμπλεκόμενων χωρών είναι περιορισμένος, τότε πιθανότατα δεν θα επαρκεί για την προστασία του περιβάλλοντος, ακόμη κι αν υιοθετήσουν πλήρως τις αρχές της πράσινης οικονομίας.

Η φετινή διάσκεψη προσφέρει μια ευκαιρία για ανανέωση της παγκόσμιας δέσμευσης για βιωσιμότητα. Όλοι μας, ως πολίτες, καταναλωτές, επιστήμονες, επιχειρηματίες, υπεύθυνοι χάραξης πολιτικών, πρέπει να αναλάβουμε τις ευθύνες των πράξεων, αλλά και των παραλείψεών μας.

Απόσπασμα από τη Διακήρυξη του Ρίο για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη

Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη, 3-14 Ιουνίου 1992, Ρίο ντε Τζανέιρο, Βραζιλία

  • Αρχή πρώτη

Οι άνθρωποι βρίσκονται στο επίκεντρο των ανησυχιών για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Δικαιούνται να ζουν μια υγιή και παραγωγική ζωή σε αρμονία με τη φύση.

  • Αρχή δεύτερη

Σύμφωνα με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και τις αρχές του διεθνούς δικαίου, τα κράτη έχουν το κυριαρχικό δικαίωμα να εκμεταλλεύονται τους πόρους τους σύμφωνα με τις περιβαλλοντικές και αναπτυξιακές τους πολιτικές, και την ευθύνη να διασφαλίζουν ότι οι δραστηριότητες εντός της δικαιοδοσίας ή του ελέγχου τους δεν βλάπτουν το περιβάλλον άλλων κρατών ή περιοχών πέραν των ορίων εθνικής δικαιοδοσίας.

  • Αρχή τρίτη

Το δικαίωμα στην ανάπτυξη πρέπει να ικανοποιείται ώστε να αντιμετωπίζονται δίκαια οι αναπτυξιακές και περιβαλλοντικές ανάγκες των σημερινών και των μελλοντικών γενεών.

  • Αρχή τέταρτη

Προκειμένου να επιτευχθεί η βιώσιμη ανάπτυξη, η προστασία του περιβάλλοντος πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της αναπτυξιακής διαδικασίας, από την οποία δεν μπορεί να απομονωθεί.

  • Αρχή πέμπτη

Όλα τα κράτη και οι λαοί πρέπει να συνεργαστούν στο ουσιαστικό ζήτημα της εξάλειψης της φτώχειας ως απαραίτητης προϋπόθεσης για τη βιώσιμη ανάπτυξη, προκειμένου να μειωθούν οι ανισότητες στο βιοτικό επίπεδο και να ικανοποιηθούν καλύτερα οι ανάγκες της πλειονότητας των ανθρώπων στον κόσμο.

Για περισσότερες πληροφορίες

  • Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, Ρίο+20: www.uncsd2012.org/rio20
  • Φόρουμ συμμετεχόντων στη Συνάντηση Κορυφής της Γης: www.earthsummit2012.org

Geographical coverage

[+] Show Map

Ενέργειες Εγγράφων
Αρχειοθέτηση

Σχόλια

Εγγραφείτε τώρα!
Πάρτε τις κοινοποιήσεις σχετικά με τις νέες εκθέσεις και τα προϊόντα. Αυτή τη στιγμή έχουμε 33064 συνδρομητές. Συχνότητα: 3-4 e-mails / μήνα.
Αρχείο Ανακοινώσεων
Ακολουθήστε μας
 
 
 
 
 
Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος (ΕΟΠ)
Kongens Nytorv 6
1050 Copenhagen K
Δανία
Τηλέφωνο: + +45 3336 7100