Προσωπικά εργαλεία

Κοινοποιήσεις
Πάρτε τις κοινοποιήσεις σχετικά με τις νέες εκθέσεις και τα προϊόντα. Συχνότητα:3-4 μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου / μήνα
Συνδρομές
Εγγραφή για να λαμβάνετε τις εκθέσεις μας (σε έντυπη ή/και ηλεκτρονική μορφή) και το τριμηνιαίο ηλεκτρονικό ενημερωτικό δελτίο μας.
Ακολουθήστε μας
ΕικονίδιοTwitter Twitter
Facebook εικονίδιο Facebook
YouTube εικονίδιο YouTube channel
RSS λογότυπο RSS Feeds
Περισσότερα

Write to us Write to us

For the public:


For media and journalists:

Contact EEA staff
Contact the web team
FAQ

Call us Call us

Reception:

Phone: (+45) 33 36 71 00
Fax: (+45) 33 36 71 99


επόμενο
προηγούμενο
στοιχεία
Βρίσκεστε εδώ: Αρχική Σελίδα / Σήματα – Ευημερία και περιβάλλον / Σήματα 2012 / Άρθρα / Κάνοντας την οικονομία μας οικολογική

Κάνοντας την οικονομία μας οικολογική

Αλλαγή γλώσσας
Οι περισσότεροι άνθρωποι θα θυμούνται το 2011 ως χρονιά οικονομικών αναταρραχών, σεισμών, τσουνάμι και πυρηνικής καταστροφής στην Ιαπωνία, διάσωσης χωρών από την οικονομική καταστροφή στην Ευρώπη και μαζικών διαμαρτυριών που συνδέονται με την Αραβική Άνοιξη, το κίνημα «Κατάληψη της Γουόλ Στριτ» και τους ισπανούς Indignados. Μόνο λίγοι θα θυμούνται ότι ήταν επίσης η χρονιά που οι επιστήμονες ανακάλυψαν περισσότερα από 18 000 νέα είδη που ζουν στον πλανήτη μας. Ακόμη λιγότεροι μπορούν να ονομάσουν ένα είδος που έχει ανακηρυχθεί εξαφανισμένο.
Indian farmer

Indian farmer  Image © EEA/John McConnico

Εκ πρώτης όψεως, η μοίρα των απειλούμενων ειδών μπορεί να φαίνεται ότι απέχει παρασάγγας από την οικονομία. Ωστόσο, αν εξετάσουμε προσεκτικά τα δύο θέματα θα διαπιστώσουμε τα κοινά τους στοιχεία. Η «καλή υγεία» των φυσικών συστημάτων αποτελεί προϋπόθεση για την «καλή υγεία» των κοινωνικών και οικονομικών συστημάτων μας. Μπορεί κανείς να πει ότι μια κοινωνία ευημερεί όταν εκτίθεται στη ρύπανση του αέρα και των υδάτων και πλήττεται από σχετικά προβλήματα υγείας; Επίσης, μπορεί μια κοινωνία να «λειτουργεί» εάν ένα μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων που την απαρτίζουν είναι άνεργοι ή δεν μπορούν να επιβιώσουν οικονομικά;

Παρά τα κενά και τις αβεβαιότητες στην αντίληψή μας, μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι ο κόσμος μας αλλάζει. Μετά από 10 000 χρόνια σχετικής σταθερότητας, η μέση παγκόσμια θερμοκρασία αυξάνεται. Παρότι οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση μειώνονται, τα ορυκτά καύσιμα απελευθερώνουν μεγαλύτερη ποσότητα αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα από αυτήν που μπορούν να απορροφήσουν η ξηρά και οι ωκεανοί μας. Ορισμένες περιοχές είναι πιο ευάλωτες στις πιθανές επιπτώσεις της μεταβολής του κλίματος και συχνά πρόκειται για τις χώρες που είναι λιγότερο προετοιμασμένες για προσαρμογή στις νέες κλιματικές συνθήκες.

Με περισσότερα από 7 δισεκατομμύρια ανθρώπων να ζούμε στον πλανήτη, είναι σαφές ότι ο άνθρωπος παίζει ρόλο στην καθοδήγηση και την επιτάχυνση αυτής της αλλαγής. Πράγματι, τα τρέχοντα επίπεδα κατανάλωσης και παραγωγής μας μπορεί να βλάπτουν το περιβάλλον σε βαθμό που κινδυνεύουμε να κάνουμε το σπίτι μας μη κατοικήσιμο για πολλά είδη, συμπεριλαμβανομένων και των εαυτών μας. Πολλοί άνθρωποι στις αναπτυσσόμενες χώρες φιλοδοξούν να ζουν με τον ίδιο τρόπο όπως οι άνθρωποι στις ανεπτυγμένες χώρες, κάτι που μπορεί να ασκήσει πρόσθετη πίεση στα φυσικά συστήματα μας.

Χάνουμε την παγκόσμια βιοποικιλότητα με ρυθμό πρωτόγνωρο στην ιστορία. Οι ρυθμοί εξαφάνισης μπορεί να είναι έως και 1 000 φορές μεγαλύτεροι από τον ιστορικό ρυθμό εξαφάνισης. Η καταστροφή των οικοτόπων είναι ένας από τους κύριους λόγους.

Παρότι η συνολική δασική έκταση έχει αυξηθεί στην Ευρώπη τις τελευταίες δεκαετίες, δεν συμβαίνει το ίδιο σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών εκτιμά ότι κάθε χρόνο περίπου 13 εκατομμύρια εκτάρια δασών παγκοσμίως (έκταση περίπου ισοδύναμη με το μέγεθος της Ελλάδας) κόβονται και μετατρέπονται σε άλλες χρήσεις γης, όπως για παράδειγμα βόσκηση βοοειδών, εξόρυξη, γεωργία ή αστική ανάπτυξη. Τα δάση δεν είναι τα μόνα οικοσυστήματα που απειλούνται. Πολλοί άλλοι φυσικοί οικότοποι κινδυνεύουν εξαιτίας των ανθρώπινων δραστηριοτήτων.

Η μελλοντική πορεία: πράσινη οικονομία χωρίς αποκλεισμούς

Όταν το βασικό καθημερινό μέλημα δισεκατομμυρίων ανθρώπων είναι να φέρνουν τροφή στο σπίτι και να στέλνουν τα παιδιά τους στο σχολείο με την ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον, ίσως να είναι σχεδόν αδύνατο για πολλούς να μην καταφεύγουν σε βραχυπρόθεσμες λύσεις. Εκτός εάν είναι δυνατόν να τους δοθούν άλλες και καλύτερες ευκαιρίες.

Είναι σαφές ότι οι οικονομικές δραστηριότητές μας απαιτούν φυσικούς πόρους. Αλλά αυτό που θα μπορούσε να εκληφθεί ως δίλημμα, μια επιλογή μεταξύ της διατήρησης του περιβάλλοντος και την ανάπτυξη της οικονομίας, είναι πράγματι παραπλανητικό. Σε μακροπρόθεσμη βάση, η οικονομική και η κοινωνική ανάπτυξη απαιτούν τη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων.

Στα τέλη του 2011, ένας στους δέκα ανθρώπους στην Ευρωπαϊκή Ένωση ήταν άνεργος. Η συγκεκριμένη αναλογία αντιστοιχούσε σε πάνω από έναν στους πέντε για τους νέους. Η ανεργία ασκεί σοβαρές πιέσεις σε ανθρώπους, οικογένειες και στην κοινωνία στο σύνολό της. Σχεδόν το ένα τέταρτο του πληθυσμού της ΕΕ ήταν στο όριο της φτώχειας ή του κοινωνικού αποκλεισμού το 2010. Τα παγκόσμια ποσοστά φτώχειας είναι ακόμη υψηλότερα.

Στα τρέχοντα οικονομικά μοντέλα μας δεν εξετάζονται πολλά από τα οφέλη που παρέχει ένα υγιές περιβάλλον. Το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕγχΠ), ο πιο συχνά χρησιμοποιούμενος οικονομικός δείκτης για την αποτύπωση του επιπέδου ανάπτυξης, του βιοτικού επιπέδου και της κατάστασης μιας χώρας σε σχέση με άλλες χώρες, βασίζεται στην αξία των οικονομικών δραστηριοτήτων. Δεν περιλαμβάνει το κοινωνικό και το ανθρώπινο τίμημα που πληρώνουμε για τις παρενέργειες της οικονομικής δραστηριότητας, όπως για παράδειγμα η ατμοσφαιρική ρύπανση. Αντιθέτως, οι υπηρεσίες υγείας που παρέχονται σε αυτούς που υποφέρουν από παθήσεις του αναπνευστικού, περιλαμβάνονται ως θετική συνεισφορά στο ΑΕγχΠ.

Η πρόκληση που αντιμετωπίζουμε είναι να βρούμε πώς μπορούμε να επανασχεδιάσουμε τα οικονομικά μοντέλα μας ώστε να μπορέσουμε να δημιουργήσουμε ανάπτυξη και να βελτιώσουμε την ποιότητας της ζωής σε ολόκληρο τον κόσμο χωρίς να καταστραφεί το περιβάλλον, προστατεύοντας ταυτόχρονα τα συμφέροντα των μελλοντικών γενεών. Η λύση σε αυτήν την πρόκληση έχει ονομαστεί «πράσινη οικονομία».

Παρότι σαν έννοια φαντάζει απλή, η μεταφορά της ιδέας στην πράξη είναι πολύ πιο περίπλοκη. Σαφώς, θα απαιτηθεί τεχνολογική καινοτομία. Αλλά απαιτούνται επίσης πολλές άλλες αλλαγές: στον τρόπο οργάνωσης των επιχειρήσεων, στον πολεοδομικό σχεδιασμό, στον τρόπο μετακίνησης ανθρώπων και αγαθών, ουσιαστικά στον τρόπο ζωής μας.

Αν εξετάσουμε το θέμα από την επιχειρηματική σκοπιά, πρέπει να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα σε όλους τους τομείς δημιουργίας πλούτου: στο φυσικό κεφάλαιο, στο ανθρώπινο κεφάλαιο, στο κοινωνικό κεφάλαιο και στο κεφάλαιο βιομηχανοποίησης, καθώς και στο χρηματοοικονομικό κεφάλαιο. Η έννοια της πράσινης οικονομίας θα μπορούσε επίσης να εξηγηθεί μέσα από αυτά τα ξεχωριστά αλλά αλληλένδετα κεφάλαια.

Κατά την αξιολόγηση του κόστους και της ωφέλειας των αποφάσεών μας, πρέπει να εξετάζουμε τις επιπτώσεις σε όλα τα κεφάλαια. Οι επενδύσεις σε δρόμους και εργοστάσια μπορεί να αυξήσουν το κεφάλαιο βιομηχανοποίησης, αλλά μπορεί στην πραγματικότητα να υπονομεύσουν τον συνολικό πλούτο μας, αν ως συνέπεια καταστρέφονται τα δάση μας (μέρος του φυσικού μας κεφαλαίου) ή πλήττεται η δημόσια υγεία (μέρος του ανθρώπινου κεφαλαίου).

Ευκαιρίες στο μέλλον

Copyright: Gülcin KaradenizΗ αλλαγή στον τρόπο που ζούμε, παράγουμε και καταναλώνουμε πραγματικά ανοίγει έναν νέο ορίζοντα ευκαιριών. Τα Σήματα 2012 θα σας παρουσιάσουν μια εικόνα του πού βρισκόμαστε σήμερα, ακριβώς 20 χρόνια μετά τη Συνάντηση Κορυφής της Γης του 1992 στο Ρίο ντε Τζανέιρο της Βραζιλίας. Θα εξετάσουν τη σύνδεση οικονομίας και περιβάλλοντος και τους λόγους για τους οποίους η οικονομία μας πρέπει να μετατραπεί σε «πράσινη» οικονομία. Επίσης, θα σας δώσουν μια ιδέα για τη μεγάλη ποικιλία διαθέσιμων ευκαιριών.

Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη λύση που θα μας βοηθήσει να κάνουμε μια γρήγορη μετάβαση ή που να είναι κατάλληλη για κάθε περίπτωση. Πέραν των κοινών συνολικών στόχων για την αποτελεσματική διαχείριση των αποβλήτων, η διαχείριση των αποβλήτων στη Γροιλανδία μπορεί να χρειαστεί να αντιμετωπίσει μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα από ότι η διαχείριση των αποβλήτων στο Λουξεμβούργο.

Ο χρόνος παίζει καίριο ρόλο. Σήμερα, χρειαζόμαστε λύσεις που να ανταποκρίνονται στα εν λόγω περιβαλλοντικά προβλήματα χρησιμοποιώντας τη σημερινή τεχνολογία, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πολιτικές και οι επιχειρηματικές αποφάσεις μας θα πρέπει να βελτιώνονται και να προσαρμόζονται διαρκώς ώστε να συμβαδίζουν με την αυξανόμενη αντίληψή μας για το περιβάλλον και τις τεχνολογικές εξελίξεις. Αλλά ήδη υπάρχουν πολλές διαθέσιμες λύσεις. Και πρόκειται να υπάρξουν πολύ περισσότερες.

Ένα ζήτημα επιλογών

Τελικά, θα πρόκειται για ένα ζήτημα επιλογών, πολιτικών επιλογών, επιχειρηματικών επιλογών και επιλογών των καταναλωτών. Αλλά πώς κάνουμε την καλύτερη επιλογή;

Διαθέτουμε τις πληροφορίες και τα εργαλεία που χρειαζόμαστε για να χαράξουμε κατάλληλες πολιτικές; Εξετάζουμε το ζήτημα στο «σωστό» επίπεδο; Έχουμε τα «σωστά» κίνητρα ή τα μηνύματα της αγοράς ώστε να επενδύουμε σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας; Υπάρχουν οι «σωστές» πληροφορίες ή ετικέτες στα αγαθά που αγοράζουμε ώστε να μπορούμε να επιλέξουμε την πιο οικολογική εναλλακτική λύση;

Ό,τι γνωρίζουμε και το πότε αποκτούμε αυτή τη γνώση θα συμβάλει στο να βοηθήσουμε διάφορες κοινότητες να κάνουν τις «σωστές» επιλογές. Τελικά, η γνώση θα μας δώσει τη δυνατότητα να βρούμε λύσεις και να δημιουργήσουμε νέες ευκαιρίες μέσω της ανταλλαγής τους με άλλους.

Καθηγήτρια Jacqueline McGlade, Εκτελεστική Διευθύντρια

Για περισσότερες πληροφορίες

Για συζητήσεις σε παγκόσμιο και ευρωπαϊκό επίπεδο σχετικά με την πράσινη οικονομία, βλ. unep.org/greeneconomy και www.beyond-gdp.eu.

• Βλ. επίσης τη νέα ετήσια έκθεση δεικτών του ΕΟΠ. Η έκδοση του 2012 επικεντρώνεται στην πράσινη οικονομία.

• Για το πλαίσιο των πέντε κεφαλαίων, βλ. το «Forum for the future» (Φόρουμ για το μέλλον).

Geographical coverage

[+] Show Map

Ενέργειες Εγγράφων
Αρχειοθέτηση

Σχόλια

Εγγραφείτε τώρα!
Πάρτε τις κοινοποιήσεις σχετικά με τις νέες εκθέσεις και τα προϊόντα. Αυτή τη στιγμή έχουμε 33124 συνδρομητές. Συχνότητα: 3-4 e-mails / μήνα.
Αρχείο Ανακοινώσεων
Ακολουθήστε μας
 
 
 
 
 
Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος (ΕΟΠ)
Kongens Nytorv 6
1050 Copenhagen K
Δανία
Τηλέφωνο: + +45 3336 7100